Met chef d'equipe Vellenga ging je niet in discussie

Anneke Vellenga is het zat. Ze staat op, loopt naar de gang en pakt haar breinaalden. „U kent mijn eisen”, zegt ze tegen de officials van de paardensportbond. „Ik blijf hier breien totdat jullie een redelijk voorstel hebben gedaan.” De officials kijken elkaar aan. Wat moeten ze nu? De bond wilde bezuinigen op het dressuurteam, maar op deze uitval van de chef d’equipe hadden ze niet gerekend. Ze kunnen haar toch niet breiend op de gang laten zitten? Vellenga wordt teruggeroepen – ze gaan akkoord.

Anneke Vellenga leerde paardrijden bij de Rotterdamsche Manege. Haar moeder nam haar van jongs af aan mee naar de deftige jockeyclub. Al gauw bleek Vellenga talent te hebben voor dressuur. Met haar paard Bataille des Fleurs won ze enkele wedstrijden, waaronder die voor het ‘schoonste rijpaard’ waar ook prinses Irene aan deelnam. Ze versloeg de prinses.

Vellenga werd in 1980 chef d’equipe van de nationale dressuurselectie. Ze leidde haar team met strakke hand. „Haar strengheid had ook iets vanzelfsprekends”, zegt haar latere opvolger Henk van Bergen. „Vellenga was een charmante vrouw met wie je niet in discussie ging. Ze leidde haar team zoals een moeder haar gezin.”

De chef d’equipe deed haar best om eenheid in de groep te brengen. Ruiters werden verplicht om elkaars wedstrijden bij te wonen. Voor grote kampioenschappen nodigde ze het hele team uit bij haar thuis, herinnert zoon Kees Vellenga zich. „Ze was al een teambuilder voordat teambuilding was uitgevonden. Het zorgde ervoor dat de ruiters voor de groep gingen rijden, en niet alleen voor zichzelf.” Die aanpak leidde tot een zilveren medaille op een wereldkampioenschap en bij de Olympische Spelen in Seoul in 1988.

Voor haar ruiters was Vellenga „een pittige dame”, zegt haar dochter Charlotte. „Ze liet zich de kaas niet van het brood eten. Als ze tijdens een concours wilde dat een paard in een andere stal kwam te staan, dan gebeurde dat ook. En zo niet, dan schopte ze net zo lang herrie totdat ze alsnog haar zin kreeg.”

In 1988 verloor Vellenga haar man aan longkanker. Ze raakte haar functie bij het dressuurteam kwijt en er werden twee nieuwe bondscoaches aangesteld. Een van hen was Henk van Bergen, die altijd contact heeft gehouden met Vellenga. „Ze was een druk, ijverig, klein vrouwtje van een grote klasse.”

Na het verlies van haar man ging Vellenga jonge talenten opleiden. Ook jureerde ze veel wedstrijden. Tot hoge leeftijd bleef Vellenga paardrijden, elke dag. Op haar tachtigste maakte ze met haar kleindochter nog een safari door Zuid-Afrika, te paard. Halverwege de tocht moest er over een greppel worden gesprongen. De groep durfde het niet aan. En Vellenga? Die was er al overheen, als eerste.

Het werd een van haar laatste ritten. Ze kreeg een herseninfarct en herstelde daar niet volledig van. De laatste jaren werd ze langzaam dement. Anneke Vellenga-van Baggum overleed 25 mei op 88-jarige leeftijd. Haar kist werd op de begrafenis begeleid door twaalf paarden.

Andreas Kouwenhoven