Melkveehouder Anton Stokman

Melkveehouder Anton Stokman in Koudum bedacht de Vrije Keuze Stal: de koe bepaalt wat zij doet en wanneer. ‘Wat goed is voor de koe, is goed voor de boer.’

koudum boerderij voor serie mkb jacuzzi foto rien zilvold

Ontspannen sjokt de vrijekeuzekoe de stal binnen en gaat in de rij staan voor de melkrobot. Ze heeft er al een paar uur in de wei opzitten, heeft even in de vijver gestaan en met haar vriendinnen op de bult, een kunstmatig heuveltje, gespeeld. Tijd voor een nieuwe melkronde en daarna lekker herkauwen op een waterbed, het grote, logge lichaam gelijkmatig uitgespreid over de meegevende bodem. Tussendoor laat ze zich nog even masseren. Alles in haar eigen tempo. Het enige wat aan het geluk van de 240 koeien van Anton Stokman ontbreekt, is de stier.

„Wat goed is voor de koe, is goed voor de boer”, is de overtuiging van Stokman, die daarmee de titel van McDonald’s Flagship Farm heeft weten binnen te slepen. Via Friesland Campina stroomt zijn melk naar de ijs- en milkshakemachines van de fastfoodfabrikant. Ook het vlees van de oude melkkoeien gaat naar McDonald’s.

Het mes snijdt aan twee kanten. De hamburgermultinational kan met de troetelkoeien van Stokman laten zien waar het voedsel vandaan komt en zijn imago opvijzelen. En Stokman kan zijn concept uitdragen: een melkveebedrijf dat als één samenhangend geheel functioneert. Waar milieu, dierenwelzijn, landschap, energie, technologie en economie op elkaar zijn afgestemd. Met als resultaat dat de uitstoot van methaan- en ammoniakgassen een kwart minder is dan op een gangbaar bedrijf. Dat de koeien minder ziek zijn en meer melk geven. En dat het bedrijf dankzij technologische innovaties door twee man gerund kan worden.

De nieuwe stal, de zachtere ondergrond en alle andere technologische hoogstandjes hebben Stokman 1,8 miljoen euro gekost. Hij kan goed leven van de opbrengst, maar een vetpot is het niet. „Een boer zit altijd tot aan zijn nek in de schulden.” Maar daar gaat het hem ook niet om.

Wat hij belangrijk vindt, is dat de boer aan de consument laat zien dat hij goed met zijn dieren omgaat en dat „integrale duurzaamheid”, zoals Stokman het noemt, loont. In Friesland hebben inmiddels drie andere boeren ook een Vrije Keuze Stal gebouwd.

    • Renée Postma