Ik wil leven, extra tijd krijgen

In de rubriek ‘Het laatste woord’ praten mensen over hun laatste levensfase.

Daaronder staat wekelijks een necrologie van een niet per se bekende persoon.

Alpe d’HuZes, de gesponsorde bergbeklimming door duizenden fietsende Nederlanders, trok afgelopen week ruim de aandacht. Iets minder bekend is het evenement ‘SamenLoop voor Hoop’, op dertien plekken in Nederland, voornamelijk in de maand juni. Teams van soms tientallen deelnemers leggen wandelend een parcours af in een (sport)park, in een estafette van 24 uur. Onderdeel is een ‘kaarsenceremonie’, ter ere van mensen die lijden aan of zijn overleden door kanker. Hiernaast is het doel ook: patiënten bemoedigen en geld inzamelen voor onderzoek.

In Veldhoven (N-Br.) is Marionne van Dam nauw betrokken bij de organisatie van het evenement, dat deze zaterdag om 14 uur begint en zondag op dezelfde tijd eindigt. Ze zegt:

„Geef me tijd, tijd, tijd. Ik wil nog niet dood. Ik vecht om te blijven leven. En wat zo mooi is: de meiden van mijn balletscholen, mijn leerlingen, hun ouders, duizenden mensen vechten met mij mee. Ik voel me enorm door hen geholpen, gesteund, gedragen.

„We hebben ons uit de naad gewerkt voor deze SamenLoop. Maar morgenavond om elf uur, bij de kaarsenceremonie, ben ik toeschouwer. Dan sta ik met m’n kleindochter op de arm en laat ik alles goed op me inwerken.

„De kaarsen in achtduizend lampionzakken zullen dan branden. De lichten rondom de atletiekbaan zijn gedoofd. Honderdtachtig van mijn leerlingen zullen een klassieke dans opvoeren. Het zal me diep raken, dat voel ik nu al.

„Drie woorden zullen oplichten, die het motto zijn dit jaar: Remember, Celebrate, Fight back. Dan volgt een dans in up-tempo, met licht- en showeffecten. Zo komt er, na het herdenkingsdeel, weer leven in de brouwerij, met als boodschap: we gaan er tegenaan met z’n allen, de strijd is nog lang niet gestreden.

„Ik ben het levende bewijs van het nut van die strijd. Ik roep: kom maar op met die nieuwe medicijnen, die nieuwe behandelingen, waardoor de ziekte in mijn lijf wordt geblokkeerd! In de tijd waarin ik nu ziek ben, is een nieuw middel, Avastin, in Nederland toegelaten, dat mijn type kanker zo’n acht maanden langer onder controle zou kunnen houden. Op dit moment word ik niet behandeld. Zodra dat weer nodig is, krijg ik dit middel. Dat gaat me extra tijd opleveren, tenminste, als het goed is.

„Ik weiger op dit moment vermoeidheid toe te laten, pijn te voelen, langere periodes van rust te nemen. Een vriendin zegt: je bent te streng voor jezelf, durf eraan toe te geven dat je minder kunt dan anderhalf jaar geleden. Ik zeg: o nee, juist nu wil ik werken, keihard werken, om er niet aan te hoeven denken dat ik straks weer naalden in mijn lijf geprikt krijg, kotsmisselijk ben, geen hap eten door m’n keel krijg, m’n haar verlies. Die fase komt weer, onvermijdelijk. Ik zal ’m opnieuw doorstaan als het zover is, want ik wil leven, ik wil extra tijd krijgen.

„Ik ben niet bang voor de dood. In spiritueel opzicht heb ik me de afgelopen tijd voldoende ontwikkeld om te kunnen zeggen: mijn ziel mag straks naar de hemel om te kunnen uitrusten van z’n aardse bestaan. Daarna krijgt m’n ziel weer een ander lichaam om te kunnen groeien. Zo zie ik dat. Dat zeg ik ook tegen mijn dochter en de meiden om mij heen die bang zijn mij te verliezen: ‘Onze zielen zijn voor eeuwig verbonden, we raken elkaar niet kwijt, heus.’

„Een ziel kiest een lichaam om een missie op aarde te vervullen. Ik heb in vijfendertig jaar precies vijfendertig balletscholen opgezet. Aan duizenden en duizenden kinderen en vrouwen heb ik mijn manier van leven overgebracht: genieten van de schoonheid van dans, van discipline en keihard werken en van heel veel plezier maken met elkaar.

„Ik heb mezelf afgevraagd: kan ik mijn levenswerk al overdragen? Met mijn dochter heb ik dat besproken. Zij kan de gedachte nog niet aan mij te verliezen. Maar ik zeg tegen haar: zodra je over je eerste verdriet heen bent, zul je zien welke nieuwe krachtbronnen je kunt aanboren om je verder te ontwikkelen. Misschien moet ik op een dag dan juist ruimte voor jou moet maken, omdat jij eraan toe bent jezelf, zonder mij, verder te ontplooien. Dan kan ik uitrusten, bevrijd van een ziek lichaam.

„Ja, m’n lichaam loslaten, dat is nu mijn grote probleem, daar ben ik nog niet aan toe. En morgen, bij de SamenLoop, zal ik ervaren dat ik niet alleen sta in die strijd.”

Tekst

Reacties: laatstewoord@nrc.nlTwitter: #hetlaatstewoord

    • Gijsbert van Es