Homoparade is voor Kroatië een EU-test

In het Kroatische Split werd vorig jaar een optocht van homo’s door tienduizend mensen aangevallen. De EU heeft gewaarschuwd dat een herhaling onaanvaardbaar is.

Zal de homoparade zaterdag in de Kroatische kuststad Split, anders dan vorig jaar, verlopen zonder dat homo’s en lesbiennes worden afgetuigd? De Europese Unie heeft van de parade onverwacht een lakmoesproef gemaakt voor de stand van de homorechten in het land. En als die slecht uitpakt, kan de toetreding van Kroatië tot de Unie (gepland voor 1 juli 2013) in gevaar komen.

Woensdag zei de EU-vertegenwoordiging in Zagreb, in een opmerkelijk harde verklaring, dat zij het verloop van de parade „zeer nauwlettend” in de gaten zal houden. „Mensenrechten, vrijheid en solidariteit met en respect voor diversiteit, behoren tot de fundamenten van Europa. Van de Kroatische regering verwachten wij dan ook krachtige betrokkenheid bij de Gay Pride, inclusief ministers die deelnemen aan de parade.”

De EU is op dit moment bezig met een voortgangsrapport over Kroatië. Het komt in oktober uit en zal de basis zijn voor het oordeel van veel lidstaten over de toetreding van Kroatië tot de Unie.

Alle lidstaten moeten dat verdrag hebben geratificeerd voordat Kroatië kan toetreden, volgens planning op 1 juli 2013. Het homobeleid zal in die voortgangsrapportage een prominente plaats innemen. Anonieme Europese diplomaten hebben in Kroatische media gewaarschuwd dat sommige lidstaten, waaronder Nederland, de ratificatie zullen vertragen als het opnieuw tot gewelddadigheden komt.

Vorig jaar vielen in Split tienduizend mensen zo’n tweehonderd homoseksuelen aan. Ze bekogelden hen met stenen, eieren en flessen. Er vielen tien gewonden. Kroatische oorlogsveteranen en nationalisten hebben ook nu gedreigd met geweld tegen de homo’s. Zij noemen de optocht een „schandelijke provocatie door zieke mensen.”

De Kroatische regering kondigde deze week aan een politiemacht van 900 man in te zetten om de veiligheid van de deelnemers te garanderen. De burgemeester van Split zei dat hij teleurgesteld was dat er een parade werd gehouden. Hij verplaatste twee weken geleden het eindpunt van de tocht, van de prominente, drukbezochte boulevard naar een minder centrale plek in de stad.

In de landelijke politiek gooide het ultraconservatieve oppositielid Zoran Vinkovic olie op het vuur: hij was „tegen het promoten van perversiteiten en misselijkheden, en tegen het provoceren van 99 procent van de bevolking. Dit is een katholiek, normaal land.”

    • Chris Hensen