Het EK is begonnen - ‘Polen en Oekraïne dertig jaar vooruit’

Een Poolse voetbalfan voor het Nationaal Stadion in Warschau. Foto Reuters / Jerzy Dudek

Het EK 2012 is nu dan toch echt begonnen: Polen speelde gisteravond gelijk tegen Griekenland, Rusland won eenvoudig van Tsjechië en… de Poolse premier Donald Tusk opende donderdag de nieuwe A2-snelweg van 140 kilometer tussen Warschau en Lodz. Ook niet onbelangrijk. Sterker nog: daar is het de UEFA volgens voorzitter Michel Platini uiteindelijk zelfs allemaal om te doen.

Ik was afgelopen week bij een persconferentie van Platini. Die antwoordde op de vraag wat ‘de nalatenschap van dit EK’ zou moeten zijn: “Dat de mensen in Polen en Oekraïne erop vooruit zijn gegaan.” Het is de quasi-filantropische houding die elke voetbalbond zich het liefst aanmeet.

Platini: Polen en Oekraïne dertig jaar vooruit

Platini zei dat Oekraïne en Polen, dankzij alle infrastructurele projecten die zijn gekoppeld aan de organisatie van het EK, er in ontwikkeling “zeker dertig jaar op vooruit zijn gegaan.” Dat vond ik nogal wat: dertig jaar.

Natuurlijk zijn er hier en daar inderdaad prachtige stukken nieuwe snelweg aangelegd, maar waren die er nooit geweest zonder EK? Dat is de vraag.

Het fijne voor Platini is dat dit nooit met zekerheid te zeggen valt. Dus kan hij de aanleg met een gerust hart claimen. Al gaf hij op de persbijeenkomst vorige week wel toe dat er in Polen gemakkelijker vooruitgang was geboekt dan in Oekraïne, omdat Polen als lid van de EU aanspraak kan maken op Europese subsidies. Dus wiens verdienste zijn die wegen dan eigenlijk precies?

Platini hield zich verder wijselijk stil over wat er allemaal niet is gedaan. Zo hobbelde ik na afloop van zijn praatje bijvoorbeeld vier uur lang terug over de S7-weg naar Gdansk. In geen velden of wegen was die S7 ook maar een beetje af. En bij veel andere wegen is niet eens begonnen met de beloofde opknapbeurt.

Bouw van een voetbalstadion kan economisch nooit uit

Het is al vaak gezegd, maar wat heeft een land als Polen nu eigenlijk precies aan de organisatie van een EK? Natuurlijk, de nationale trots krijgt een enorme opkikker, maar is dat het allemaal waard? Economisch gezien is er geen enkele reden om blij te zijn met de organisatie van een EK.

Zo zat ik gisteravond in het prachtige Nationaal Stadion in Warschau bij de openingswedstrijd. Werkelijk een schitterend voetbaltheater. Eén en al prestige. Maar wat heb je er na het EK nog aan? Komt het ooit vol te zitten als Wisla Krakau in de reguliere competitie op bezoek komt? Zo’n 66.000 te vullen zitplaatsen zijn veel.

Kosten wegen niet op tegen baten

Ik las laatst dat het de Amerikaan Rob Baade was die voor het eerst met enkele simpele rekensommen aantoonde dat de kosten van een gloednieuw stadion praktisch nooit opwegen tegen de baten. Niet alleen omdat de bouw veel geld kost, maar ook omdat zij de lokale werkgelegenheid doorgaans helemaal niet versterkt, zoals organisaties als de UEFA altijd graag willen doen geloven. Het verziekt de arbeidsmarkt eerder, stelde hij. Alle bouwvakkers moeten immers ergens vandaan komen. Zij hebben meestal al werk. En dus ontstaat er elders een tekort aan arbeidskracht?

Mensen als Platini schijnen gek genoeg altijd te denken dat er een heel leger armzalige werklozen zit te wachten, totdat er eindelijk een stadionnetje kan worden gebouwd. En net zo denken zij dat als dat stadion er eenmaal staat de bezoekers als vanzelf zullen toestromen. Ook niet waar, bewees Baade. En als zij komen, geven de extra bezoekers nauwelijks extra geld uit. De bouw van een nieuw ziekenhuis doet vaak al meer voor de lokale economie.

Maar goed, gisteren zat het Nationaal Stadion in ieder geval dus wél echt bomvol. Maar toen verzuimden de Poolse voetballers op hun beurt weer te winnen. Gelukkig heeft Polen de A2 nog, zullen we maar zeggen.

    • Niels Posthumus