Brieven over bètaonderwijs

Glorieuze bètacarrière is niet voor iedereen

Nederland hunkert naar bètapersoneel, schrijft Rosanne Hertzberger in haar column (Opinie&Debat, 2 juni). Wie tijd verspilt aan een nutteloze studie moet tweeduizend euro per jaar betalen, briest zij hoog vanaf haar eenzame ivoren bètatoren.

Ze heeft makkelijk praten. De gemiddelde scholier is vijftien jaar als hij een studierichting kiest. Met een luttele achttien jaar sta je, mits je het een beetje goed doet, op straat met je eerste behaalde diploma. Een universitaire studie kiezen is een logische vervolgkeuze. Daarmee dient zich voor het eerst een niet te onderschatten probleem aan. Een keuze die met zo veel universitaire bachelorstudies en een systeem waar een langstudeerder de financiële doodstraf verdient verre van gemakkelijk is. Het goedbedoelde advies van ouders, ooms en opa’s om vooral iets te kiezen waar je je goed bij voelt, lijkt dan ineens niet zo idealistisch meer.

Dat een beoogde glorieuze carrière in een ziekenhuis of laboratorium niet voor iedereen is weggelegd, wuift Hertzberger eenvoudig weg. Dit moet je als maatschappij niet willen nastreven, lijkt me. Moleculen zijn voor mij een raadsel, en wiskunde blijft een gesloten deur. Ik vraag me af welke technische universiteit of studie mij in godsnaam zou willen aannemen.

Ik nodig mevrouw Hertzberger van harte uit om eens een dagje mee te lopen aan de faculteit der Sociale- en Maatschappelijke Wetenschappen aan de UvA. Al was het maar om te zien wat zo’n flutstudie nu werkelijk precies inhoudt.

Maartje Geels

Amsterdam

Zonder staatsbemoeienis is bèta beter af

Een opmerkelijke column van Rosanne Hertzberger. Een unverfroren etatistische tekst, waarin mensen slechts instrumenten zijn om het staatsbelang te dienen.

Zelf ben ik enigszins ervaringsdeskundige. Na het behalen van het mulodiploma heb ik mij geheel op eigen kosten in de avonduren met een nuttige studie bekwaamd om het gezin te kunnen onderhouden. Nu ben ik vader van twee kunststudie kiezende kinderen, terwijl er één na een nuttige studie inmiddels werkt. Juist die laatste is inmiddels teleurgesteld en gaat alsnog een kunststudie volgen. De wereld wordt een bouwfysicus armer.

Ik vrees dat het van overheidswege mensen dwingen tot bètastudies door de toegang tot de alfastudies af te sluiten alleen maar méér teleurgestelden oplevert, die op staatskosten hebben gestudeerd en halverwege hun carrière omvallen. Als bedrijven bètamensen nodig hebben, kunnen ze zelf de portemonnee trekken en extra beurzen toekennen, en zorgen voor een plezierige werkomgeving. In de jaren zeventig en tachtig heeft het bedrijfsleven succesvol ict’ers en accountants opgeleid, die tevoren met veel plezier waren afgestudeerd in de antropologie, sociale geografie, biologie of geschiedenis. Toen hebben ze bewezen dat ze zich heel goed zonder staatsbemoeienis kunnen redden.

Jan Brouwer

Assen

Een afgestudeerde weet niets van bedrijfsleven

Politiek en werkgevers denken de oplossing te hebben gevonden voor de chronisch lage aantallen studenten in de technische opleidingen: maak het gratis! De PvdA wil er zelfs de verkiezingen mee in. Een leuk begin van een oplossing voor het probleem, maar de uitdaging is veel groter dan de lauwe belangstelling van scholieren voor techniek.

Bedrijven en opleidingen, van vmbo tot technische universiteiten, kennen elkaar nauwelijks. De opleidingen sluiten zelden aan op wat de praktijk vraagt. Een chemisch technoloog, vers uit de collegebanken, beheerst de theorie perfect maar schiet in zijn werk vaak flink tekort: hij weet hoe de moleculen in het reactorvat werken, maar niet hoe de mensen dat op de werkvloer doen. Jongens en meisjes op het vmbo leren wiskunde en Engels terwijl ze popelen om met hamer of schoffel aan de slag te gaan; de kennis die het bedrijfsleven vraagt.

Eerst hadden bedrijfsscholen een flinke vinger in de pap waardoor het probleem minder groot was, maar sinds de jaren zeventig heeft de overheid het monopolie van scholing steeds meer naar zich toe getrokken. Het is aan de technische branche om dit mandaat weer terug te pakken. Bied de kennis die nodig is en stel eisen aan opleidingen. De politiek kan helpen door bureaucratie te verminderen. Gratis onderwijs kan daarbij als stok tussen de deur wellicht nog wonderen verrichten.

Dieter de Vroomen

Adviseur strategie bij Goed Adviseren

    • Jan Brouwer
    • Dieter de Vroomen
    • Maartje Geels