Waarom ruikt de lente naar lente en zomer naar zomer?

Waar komt de geur van seizoenen vandaan, vraagt Nicole Mulder uit Utrecht. Waarom ruikt het in de zomer en in de lente zo typisch?

Hoewel iedereen het herkent als-ie het ruikt, is er relatief weinig onderzoek gedaan naar zoiets als ‘lentegeur’. Het is wel het seizoen dat we het beste kunnen ruiken, waarschijnlijk omdat het contrast met de koude, vrij reukloze winter groot is. In de zomer ruik je ook veel. Net als in de herfst, al is het dan vooral rotting die je ruikt. De winter is het meest reuk-arm: geuren verspreiden zich sneller bij een hogere temperatuur.

„Alle planten geven een andere combinatie van geurstoffen af. Het ligt aan het seizoen welke planten je het meest ruikt en wat dus overheersend is”, zegt Paulien Gankema. Ze is promovenda aan de Universiteit Utrecht en doet onderzoek naar geurstoffen van planten. In de lente ruik je bijvoorbeeld meer fluitenkruid en fruitbloesems als peer, in de zomer kamperfoelie en rozen.

Als het warm is, geven planten meer geurstoffen af. Dit ruik je dus naast de pollen in de lucht, de bloesems in de bomen. De stoffen die zorgen voor deze ‘groene geur’ worden green leaf volatiles genoemd, vertelt Gankema. „Het is de geur die je ruikt als je een takje breekt. Elke plant heeft een andere geur , en oude bladeren ruiken weer anders dan jonge.” Deze geur is een waarschuwingssignaal: als een rups een blaadje kapotmaakt, komt de geur vrij en waarschuwt zo de vijand van de rups, die eet de rups en de boom is gered. Bij het grasmaaien ruik je dit ook. Dus als boeren hun velden maaien ruik je dit sterk, daarom associëren we deze geur dan ook met de zomer.

Behalve bomen en bloemen is de grond een andere belangrijke geurverspreider, zegt plantenfysioloog Michel Haring van de Universiteit van Amsterdam. „Als het warmer wordt neemt de bacteriële activiteit in de bodem toe. In de lente komen er dan ineens gassen vrij die in de winter in de grond vastzaten.” Je merkt het als je in de tuin werkt en de grond omschept. „Het is geen rottingslucht, eerder een gezonde composteringslucht.”

Ook een vraag voor deze rubriek? Mail naar vraag@nrc.nl

    • Jessica van Geel