Pleidooi voor eenheid jegens Syrië vindt geen gehoor

Nieuwsanalyse

Eenheid is volgens bemiddelaar Annan nodig voor een oplossing in Syrië. Maar die blijft uit.

Zowel in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties als daarbuiten moet de wereld eensgezind optreden om Syrië nog voor een „totale burgeroorlog” te behoeden. Niet alleen met één stem spreken, maar verder gaan en ook samen handelen. „We moeten de eenheid naar een nieuw niveau brengen.” Dat was gisteren de boodschap van internationaal bemiddelaar Kofi Annan, die in de VN verslag uitbracht over zijn inspanningen om zijn vredesplan ten uitvoer te leggen

Annan bevestigde voor het eerst dat met name het Syrische regime zijn plan niet naleeft – een staakt-het-vuren, gevolgd door een dialoog met de oppositie over een vreedzame transitie. Gisteren werd zelfs geschoten op zijn VN-waarnemers om hen te verhinderen een dorp bij Hama te bereiken waar volgens de oppositie zeker 55 burgers zijn afgeslacht.

„Als we oprecht ons verenigen achter één proces, en met één stem handelen en spreken, dan geloof ik dat het nog mogelijk is om het ergste te vermijden en Syrië in staat te stellen uit deze crisis te komen”, zei Annan. Maar „als de toestand niet verandert, zal de toekomst er zonder enige twijfel een zijn van brute onderdrukking, bloedbaden, religieus conflict en totale burgeroorlog”.

De Veiligheidsraad moet van Annan Syrië duidelijk maken dat niet-naleving van zijn vredesplan „consequenties” zal hebben. Een nieuwe internationale contactgroep zou daarnaast „een routekaart” moeten opstellen „die iedereen in dezelfde richting stuurt”.

Maar noch in de Veiligheidsraad, noch daarbuiten tekende zich gisteren die eenheid af.

Sinds de crisis in Syrië vorig jaar maart begon blokkeren China en Rusland in de Veiligheidsraad met hun veto elke oproep tot vertrek van de Syrische president Bashar al-Assad en elke verwijzing naar sancties tegen zijn regime. China keerde zich gisteren tegen „neo-interventionisme”, waarmee het verwees naar westerse oproepen tot Assads opstappen. Rusland, dat Assad wapens levert, onderstreepte dat het elke buitenlandse inmenging in Syrië zal blijven blokkeren. „Ik garandeer het u”, zei de Russische minister van Buitenlandse Zaken, Sergej Lavrov, gisteren. Volgens beide landen is de Syrische oppositie evenzeer verantwoordelijk voor het conflict.

Annans plan voor een nieuwe contactgroep „met landen die invloed hebben op het ene en het andere kamp, de regering en de oppositie”, werd ondermijnd door westerse landen die zich meteen tegen deelname van Iran keerden. Evenals Rusland en China steunt Iran het Syrische regime. Annan onderstreepte dat „Iran een belangrijk land in de regio is”. Maar de Amerikaanse VN-ambassadeur, Susan Rice, noemde Iran „onderdeel van het probleem”.

Overigens is het zeer de vraag of eenheid wel een oplossing zou brengen. Ook westerse landen blijven uitdrukkelijk tegen elke interventie die verder gaat dan sancties.