Langs de lijnen

Klaas-Jan Huntelaar op de bank, Robin van Persie in de spits. Huntelaar boos: „Ik vind dat ik niet echt een eerlijke kans heb gekregen. Ik wil spelen, en ik vind dat ik moet spelen. Ik vind ook dat ik dat aan de hand van mijn prestaties heb laten zien. Alleen, als de bondscoach anders kiest, wat moet je dan doen? Wat kan ik nog meer doen dan wat ik gedaan heb?”

Hier een tip. Zweedse onderzoekers lieten voetballers een psychologisch testje doen dat Design Fluency heet. In het testje moet je zo snel mogelijk een set punten verbinden met lijntjes, maar dan op zoveel mogelijk verschillende manieren en steeds anders. Bovendien mag je alleen bijvoorbeeld de witte punten met elkaar verbinden, en niet de zwarte. Het testje vereist aandacht en motorische snelheid, maar ook hogere cognitieve vermogens zoals werkgeheugen, creatieve intelligentie en probleemoplossend vermogen. De test is bedoeld om op een non-verbale manier de functie van de prefrontale hersenschors door te meten.

Het lijkt vreemd, een soort IQ-test aan voetballers voorleggen. Huntelaar kreeg in 2010 nog een ‘prijs’ voor de sporter met het meest warrige taalgebruik. Voetballers worden niet snel versleten voor mensen met een uitzonderlijk stel hersens.

Dat lijkt een vergissing.

Het bleek dat de beste voetballers de hoogste scores haalden. Eredivisie spelers haalden significant meer punten dan eerstedivisiespelers. Maar belangrijker: de eredivisie spelers deden de test ook beduidend beter dan de gemiddelde Zweed. Ze behoorden zelfs tot de top 2 procent wat hun prestatie op het testje betrof. Een goede voetballer heeft dus meer dan goede benen. Hij heeft ook een bijzonder brein, een brein met een uitzonderlijk goed werkende prefrontale hersenschors. En dat brein stelt hem in staat in één oogopslag te zien wat alleen de geniale voetballer ziet: de onzichtbare lijnen op het veld, alle mogelijke combinaties tussen de stipjes van de ene kleur en die van de ander kleur.

In het Zweedse experiment leek zelfs het selecteren van spelers op hun testscore een vruchtbare strategie voor een coach. Spelers met een hoge Design Fluency scoorden in het volgende seizoen meer goals en waren vaker betrokken bij een belangrijke actie. Ik stel voor dat Bert van Marwijk snel een testpakket bestelt.

Kom op Klaas-Jan. Niet gaan zitten mokken. Verleid je concurrent tot een testje: „Hé Robin, leuk spelletje doen? Iets met puntjes en lijntjes, niet moeilijk. Kijken wie het snelste is!”

Als u Huntelaar en Van Persie straks ineens driftig puntjes met lijntjes ziet verbinden, weet u wat er aan de hand is. De beste spits wordt dan geselecteerd op wie het beste brein heeft.

Want voetbal is een denksport.