Boek met een luchtje

Job Cohen complimenteerde Harry Mulisch ooit door te zeggen dat er in diens roman Siegfried „iets van een schroeilucht hing”. Beeldspraak om aan te geven hoe link het spel was dat Mulisch in het boek met Hitler speelde.

In de verhalenbundel Giovanna’s navel van schrijver en geboren zelfpromotor Ernest van der Kwast, hangt echter letterlijk een geurtje. Het ruikt in het boek ‘naar de zomer’. Want, zo luidde Van der Kwasts verzoek aan Sissel Tolaas, een Noorse geurkunstenares en – wetenschapper: ontwerp een geur die goed bij mijn boek past.

Van der Kwast: „Ik had op de Museumnacht bij V2 in Rotterdam kennisgemaakt met het werk van Tolaas en dacht: dit wil ik bij mijn boek. Ik heb haar gevraagd om de geur van zomer voor mijn boek te maken. De geur van strand.. en een beetje seks...”

Tolaas’ geur is nu aangebracht op een speciaal inlegvel dat deze week onder boekhandels is verspreid. ‘Zomer’ dus, een geur die je niet snel met het werk van Tolaas associeert. Het zijn geen zoete parfums die Tolaas maakt. Ze verzamelt geuren, zoals die van hondenpoep, gerookte vis uit Senegal en stinkende sokken. Daarvan heeft ze veertig verschillende varianten. In haar laboratorium in Berlijn heeft ze een bibliotheek van 9.500 geuren. Ze werkt met geuren omdat ze het reukvermogen ons effectiefste zintuig vindt. „Je ziet eerst met je neus en dan pas met je ogen,” zei ze tegen Van der Kwast, die bij haar op bezoek was in Berlijn. Met haar werk probeert ze wat zij noemt de ‘geurenblindheid’ van het Westen te bestrijden. Voor haar kunstproject SMELL of FEAR / FEAR of SMELL, dat in Rotterdam te ruiken was bij V2, verzamelde ze angstzweet van 21 mannen.

Paul Steenhuis

‘Giovanna’s navel’ is verschenen bij De Bezige Bij