Sovjet-held in Koude Oorlog

IJshockeylegende Vladimir Kroetov, gisteren overleden, was succesvol met CSKA en de Sovjet-Unie. In het Westen vond hij zijn draai nooit.

Veteraan Kroetov in 2003 Foto AFP

Voor een imposante ijshockeyer met de bijnaam ‘de Tank’ gleed Vladimir Kroetov opvallend soepel langs vijandelijke verdedigers. Om soms uit onmogelijke hoeken nog te scoren. Samen met Igor Larionov en Sergej Makarov vormde hij de legendarische ‘KLM’-aanvalslijn, die het grote team van de Sovjet-Unie in de jaren tachtig naar vijf wereldtitels en twee keer olympisch goud leidde. Toptalent en eindeloze oefening als sleutel tot ongeëvenaard succes.

Gisteren, drie dagen na zijn 52ste verjaardag, overleed Kroetov in Moskou als gevolg van maagbloedingen. „We verliezen een groot sportman”, reageerde president Vladimir Poetin op de dood van de voormalige volksheld. „Hij maakte deel uit van de illustere geschiedenis van het ijshockey in Rusland en de Sovjet-Unie. „Hij was een geboren aanvaller, een open en eerlijke persoon, en een echte held voor miljoenen fans.”

Een briljante sportman die soms moeite had zich staande te houden in het leven. „Hij zegt niet veel”, typeerde een goede vriend Kroetov in 1992 in deze krant. „Maar je merkt aan alles dat hij intelligent is. Als je goed naar zijn spel kijkt, herken je zijn persoonlijkheid. Hij doseert zijn acties, observeert goed en slaat pijlsnel toe. Dan is hij geniaal.”

Kroetov zelf vertelde zijn opmerkelijke levensverhaal. Op zijn vierde leerde hij schaatsen, als zoon van een fabrieksarbeider en een kleuterleidster in Moskou. Voor buurtclubje Meteor scoorde hij eindeloos; in de winter op het ijs, in de zomer op het voetbalveld. Tien was hij toen CSKA zich meldde, de beste ijshockeyclub ter wereld. Trainen, trainen, trainen. In een kazerne, zes uur per dag, elf maanden per jaar. „We werden van de buitenwereld afgezonderd.”

Victor Tichonov, de beroemde coach van CSKA en de Sovjet-Unie, boetseert begin jaren tachtig zijn wonderteam rond de Famous Five: de verdedigers Fetisov en Kasatonov, de aanvalslijn Makarov (rechts) - Larionov (centraal) – Kroetov (links). IJshockey is in de jaren tachtig simpel: Frans Henrichs geeft commentaar, de Sovjet-Unie wint. Met als toetje goud op de Spelen in Calgary 1988: the greatest show on ice.

Aan het eind van de Koude Oorlog mogen de Sovjethelden naar het buitenland om geld te verdienen in Amerika en Canada, maar aarden doen ze er niet echt. De introverte Kroetov het minst van allemaal. De Vancouver Canucks danken hem na een jaar af. In Zwitserland en Zweden zakt de te zware vedette dieper weg. Terug in Moskou vindt hij zijn draai even als coach bij CSKA of de laatste jaren op de tribune bij zijn zoon Aleksej, ook ijshockeyprof. Maar nooit meer wordt het leven zo mooi als in zijn glorietijd.

    • Maarten Scholten