Is Lagarde ook graaister?

Het Algemeen Dagblad heeft een nieuwe tv-commercial. Kennelijk wil het zich profileren als een echte nieuwskrant, die nooit slaapt. We krijgen ook een voorbeeld te zien van zo’n nieuwsfeit dat door het AD onmiddellijk tot op de bodem zou worden uitgezocht. Bij de rode loper van een filmpremière of prijzengala arriveert een glamourprinses in spectaculair avondtoilet. De fotografen achter het lint komen massaal in actie. Maar halverwege de rode loper gaat er iets mis, de diva struikelt en valt voorover. Een van de fotografen krijgt daardoor een inkijkje in haar decolleté en zie, het volgende moment staat het beeld al groot op de voorpagina van het immer alerte Algemeen Dagblad. Filmster struikelt, stop de persen.

Of wat ik laatst in een krant las: ‘Lagarde verwijt Grieken wat ze zelf ook niet doet: belasting betalen.’ Christine Lagarde, baas van het IMF, deed in The Guardian scherpe uitspraken over de belastingdiscipline van de Grieken. Als Griekse kinderen lijden onder de crisis, dan is dat ook de schuld van hun ouders, die geen belasting betalen, sprak zij. „Maar wat blijkt”, zo vervolgt het bericht: „De Franse topvrouw van het IMF betaalt zelf geen belastingen. En dat terwijl Lagarde een jaarsalaris van 380.939 euro opstrijkt, waar ook nog een persoonlijke vergoeding van 57.829 euro bijkomt. Deze persoonlijke vergoeding krijgt Lagarde zodat ze ‘een levensstandaard kan aanhouden die in overeenstemming is met de positie van algemeen directeur van het IMF’. Daarnaast worden de ‘onkosten’ van Lagarde vergoed.”

Gouden stof voor een leergang journalistiek. Geen journalistiek zonder nieuws, geen nieuws zonder drama, geen drama zonder tegenstellingen. En deze krant heeft er een gevonden: tussen wat Christine Lagarde over anderen zegt en zelf doet. Of die tegenstelling er werkelijk is, doet er niet toe, de vraag is of je hem met enige aannemelijkheid kunt suggereren. Let wel dat Lagarde zelf niet spreekt van belastingmoraal maar -discipline. Slim, want zo ontwijkt zij het drijfzand van een morele discussie. Het gaat niet om goed en kwaad, zegt zij, maar om naleving van de wet. Precies wat zij zelf ook doet, al betekent dat in haar geval dan een vrijstelling van de inkomstenbelasting, zoals vanouds van toepassing op diplomaten. Over zijn vermogen, als hij dat heeft, betaalt een diplomaat wel degelijk belasting.

„En dat terwijl”, begint de volgende zin, een frase die een flagrante tegenstelling belooft, maar die blijft uit. Wat volgt is slechts de vaststelling dat Lagarde een salaris verdient, wat mij niet echt een onthulling lijkt. Of denkt het grote publiek dat het algemeen directoraat van het IMF een onbezoldigde erefunctie is? Overigens, dat salaris ‘verdient’ Lagarde niet, nee dat ‘strijkt zij op’.

Ook kenmerkend is de manier waarop even verderop het woord onkosten tussen aanhalingstekens wordt gezet. Ja ja, dat noemt men dan ‘onkosten’, maar waarschijnlijk loopt mevrouw Lagarde daar in de vele vrije uurtjes die haar luizenbaantje toestaan lekker van te shoppen. Of ze laat de roomservice nog eens doorkomen, met een lekker flesje Armand de Brignac.

Christine Lagarde vliegt zeven dagen per week de wereld rond, daarbij vermoedelijk werkdagen van 12 uur of meer makend, en ‘strijkt’ daarmee maar liefst 380.000 euro ‘op’?! Een van de hoogste functionarissen van de financiële wereld werkt voor mínder dan een half miljoen per jaar? Dat mag in de krant! Tja, het komt ook in de krant, als een schandaal.

De Grieken ontduiken massaal belastingen, hun land is bankroet, de rest van de wereld probeert te helpen, onder andere de directeur van het IMF, die voor die loodzware baan anderhalf keer de Balkenende-norm verdient, en zij wordt afgeschilderd als een schijnheilige graaister met een gat in haar hand. Een grof staaltje journalistiek populisme.

Was het een Engelse tabloid? De Telegraaf? Of het nieuwe AD, dat de persen laat stilzetten voor een struikelende actrice? En nee. Het was een van onze ‘kwaliteitskranten’. De Volkskrant, om precies te zijn, van 31 mei jongstleden.

    • Jan Kuitenbrouwer