Federaal foebbeluh

Om stemmen te winnen moet je populair doen, om het land te redden impopulair. Dat is de paradox van verkiezingen in crisistijd. In de dronken euforie van de wandelgangen hebben de vijf partijen vrolijke strepen gezet door de reiskostenvergoeding en hypotheekrenteaftrek – verantwoordelijkheid nemen, over onze schaduw springen! – en nu is het de morning after, en staat het volk te mokken in fora en vakbonden, hun rode potloodjes slijpend in peilingen en webpolls.

‘Eh… wiens idee was dit ook al weer, van die strepen?’

‘Niet van ons hoor.’ ‘Nee, wij ook niet.’ ‘Welke strepen?’

Arme partijen. Ze zien de noodzaak wel van impopulaire maatregelen, maar zodra ze impopulair worden krijgen ze geen macht meer om ze uit te voeren.

In het licht van de grote Europese crisis is de reiskostenvergoeding futiel statiegeld. Als zelfs daar niemand verantwoordelijkheid voor durft te nemen, is het uitgesloten dat we uit de huidige recessie komen. De crisis op de huizenmarkt wordt nu ook angstvallig naar na de verkiezingen doorgeschoven, waarmee de Kunduzcoalitie precies doet wat ze haar linkse tegenstanders verwijt: de rekening doorschuiven.

Hoe dichter september nadert, hoe populistischer alle partijen zich gedragen. Ze verschansen zich achter hun schaduwen en schuttingen, waar ze af en toe wat publieksvriendelijke lokkertjes overheen gooien – de alcoholleeftijd van het CDA, het buitenschoolse-opvangplan van GroenLinks… Dat was lachen trouwens, het zoveelste schot in eigen voet van GroenLinks. Basisscholen moeten al sinds 2007 voor buitenschoolse opvang kunnen zorgen, en in de media kreeg dit ‘nieuwe’ plan de absurde vorm dat de partij kinderen verplicht van 7 tot 19 op school wil hebben, onder toezicht van ‘goede pedagogische onderwijzers’. Met één onhandige persstrategie heeft Jolande Sap al haar bakfietsmoeders in één keer naar Roemer en Rutte gejaagd.

Met zoveel geklungel en kleingeestigheid vráág je er gewoon om dat een federaal Europa hier de boel overneemt en orde op zaken stelt. De komende maanden worden een soort hartoperatie voor Europa, zegt president Van Rompuy. Maar goed dat heel Europa dan foebbeluh kijkt, zodat die operatie misschien wel ongestoord kan slagen.

    • Christiaan Weijts