Een vervalsend voetbalsysteem

Morgen begint het vierjaarlijkse toernooi om het Europees voetbalkampioenschap voor landenteams in Polen en Oekraïne. De titelverdediger Spanje trapt zondag in Gdansk af voor zijn eerste wedstrijd, tegen Italië. Daarmee is een belangrijke favoriet genoemd. Spanje is deze eeuw tot nu toe het meest succesvolle voetballand van Europa. Niet alleen behaalde het in 2008 al de Europese titel, het werd in 2010 ook wereldkampioen door in de finale het Nederlands elftal te verslaan.

Waar de nationale selectie van het vaak zo verscheurde land lange tijd zelden tot successen kwam, omdat het zich nauwelijks achter de Spaanse vlag wenste te verenigen, is het team inmiddels tot een vruchtbare symbiose in staat gebleken. De aartsrivalen uit de hoofdstad Madrid (Real) en Catalonië (FC Barcelona) bleken, gehuld in Spaans tenue, de laatste jaren bereid de strijdbijl tijdelijk te begraven.

Helaas zijn Real en Barcelona ook symbool voor het financiële moeras waarin het Spaanse voetbal is terechtgekomen. Uitgerekend Spanje, het land dat kampt met een banken- en huizencrisis die de hele eurozone aan het wankelen kan brengen. De schulden van alle Spaanse clubs samen lopen op tot zo’n 3,5 miljard euro. Daar komt een belastingachterstand van 752 miljoen bij, rekende de Spaanse Rekenkamer uit. Real Madrid en FC Barcelona dragen flink bij aan deze schuldencrisis.

Desondanks kloppen zij en andere clubs zelden tevergeefs bij de Spaanse cajas aan, ook niet bij de bank met de naam Bankia, die nu door de Staat moet worden gered. Uit angst voor een volkswoede durven de bankiers nauwelijks afwijzend te reageren op aanvragen van de voetbalclubs. Ook al richt die woede zich steeds vaker tegen de economische situatie in het land zelf, liefde voor een voetbalclub kan verblinden. Het soort blindheid dat er ook toe leidt dat de ogen lang worden gesloten voor matchfixing, het kopen van wedstrijden in het gokcircuit.

Er zijn maatregelen op komst, maar wel te laat en te mild. In het Spaanse voetbal gaat genoeg geld om. Het kan zichzelf bedruipen. Jaarlijks kunnen Barcelona en Real op een groot kapitaal aan tv-inkomsten rekenen. Ten koste overigens van de ‘kleinere’ clubs, die zich daardoor weer extra in de schulden steken om de grote twee enigszins bij te benen. Het is een ziek, concurrentievervalsend systeem.

Als Spaanse banken moeten worden gered, als ‘Europa’ linksom of rechtsom moet bijspringen om Spanje bij de euro te houden, is het niet overdreven te stellen dat de Europese belastingbetalers medefinanciers zijn van de veel te hoge transfersommen en salarissen voor spelers en trainers die er in het voetbal omgaan. Dat is domweg onaanvaardbaar.