Annan wil nieuw vredesplan voor Syrië - situatie blijft ‘uitzichtloos’

Annan loopt van het podium nadat hij de Algemene Vergadering van de VN in New York heeft toegesproken. Foto Reuters / Allison Joyce

Het vredesplan waar Syrië-gezant Kofi Annan eind maart Assad op papier in meekreeg, wordt niet geïmplementeerd. Dat zei Annan vanavond voor de Algemene Vergadering van de VN. Hij legde de schuld vooral bij Assad en zei dat er een nieuwe strategie nodig is. Ook zei hij dat er ‘consequenties’ moeten zijn voor de landen die de pogingen tot vrede frustreren.

In het originele plan stond dat het regime zijn troepen uiterlijk 10 april zou moeten hebben teruggetrokken uit de steden, dat er elke dag twee uur lang een gevechtsstop moet gelden om hulpverleners de kans te geven getroffenen te evacueren en humanitaire hulp te leveren en dat er een politieke dialoog op gang moet komen. Twee maanden later blijkt er weinig van terecht te zijn gekomen.

De crisis in Syrië zal snel nog verder uit de hand lopen, zei Annan vanavond vanuit New York. Daarom riep hij de internationale gemeenschap op om zich samen ‘met substantiële druk’ achter een nieuwe vredespoging te scharen:

“Als we ons daadwerkelijk scharen achter één proces en handelen en spreken met één stem, dan denk ik dat het nog altijd mogelijk is om het ergste te voorkomen en om Syrië uit de crisis te helpen.”

Maar: ‘Niemand wil aan een uitzichtloze missie beginnen’

Waarschijnlijk zal Annan vandaag op een besloten bijeenkomst met de Veiligheidsraad een groep wereldmachten en belangrijkste regionale spelers, waaronder Iran, vragen met een strategie te komen om het conflict te beëindigen, aldus VN-diplomaten. Annan zou een ‘contactgroep’ willen formeren wiens voorstel acceptabel moet zijn voor zowel Rusland en China als voor Europa en de VS.

Het gevaar is echter dat de compromis die daar eventueel uit voortkomt, ook niet daadkrachtig genoeg is, zegt Midden-Oostenexpert van NRC Handelsblad Carolien Roelants:

“Het probleem is dat Rusland en China tegenover het Westen en diverse Arabische landen staan. De oproep van Annan is nu: vorm een contactgroep die dan onderling tot een compromis tussen alle partijen moet komen. De tweedracht in de internationale gemeenschap verhindert namelijk tot nu toe dat er een hardere aanpak jegens Syrië is.”

Maar Roelants plaatst daar een kanttekening bij, want de tweedracht wordt ook als excuus gebruikt:

“Het verzet van Rusland en China wordt als scherm gebruikt om zich achter te verschuilen, want Amerika, Groot-Brittannië en Frankrijk weten ook niet wat ze aanmoeten met Syrië. Ingrijpen of wapens sturen, daar is eigenlijk niemand voor. Amerika is net als veel andere landen bezig zich juist terug te trekken uit Afghanistan en niemand wil nu aan een nieuwe uitzichtloze missie beginnen.”

Vanavond dineert Annan volgens ingewijden met de ambassadeurs van de vijf lidstaten die een permanente plek in de Veiligheidsraad hebben; de VS, Rusland, China, Groot-Brittannië en Frankrijk.

    • Peter Zantingh