Zes keer de Alpe d’Huez op, om je betrokkenheid met kanker te tonen

Morgen en overmorgen fietsen 6.700 mensen de Alpe d’Huez op. Sommigen proberen zes keer de top te halen. Op deze manier zamelen ze sponsorgeld in voor meer en beter kankeronderzoek. Waarom die inspanning als ze ook gewoon geld kunnen overmaken? „Door zelf te lijden, laat je zien dat het menens is.”

Eenentwintig bochten, in dertien kilometer duizend meter stijgen. Tot een hoogte van 1.860 meter. En dan niet één keer de berg op, maar zes keer.

Morgen begint het wielerevenement Alpe d’HuZes in Frankrijk bij Grenoble. Sinds 2006 fietsen deelnemers tot zes keer de Alpe d’Huez op, om geld in te zamelen voor kankeronderzoek. En dat lukt heel aardig: in 2006 was dat ruim 370.000 euro. Elk jaar werd er meer ingezameld, afgelopen jaar was de opbrengst 20,1 miljoen euro. Dit jaar hoopt de organisatie de 30 miljoen te halen.

Waarom die grote inspanning leveren als je ook gewoon je portemonnee kunt trekken of geld kunt overmaken?

Mensen vinden het belangrijk om hun betrokkenheid bij het goede doel te laten zien, zegt Theo Schuyt, hoogleraar filantropie aan de Vrije Universiteit van Amsterdam. „Dus niet anoniem geven, maar werkelijk iets doen. Dit goede doel, de bestrijding van kanker, gaat iedereen aan. Veel mensen kennen iemand in hun familie of vriendenkring met kanker. Of iemand die ervan genezen is.”

Een op de drie Nederlanders krijgt kanker. Over tien jaar sterft een recordaantal van vijftigduizend mensen aan de ziekte, dat zijn bijna achtduizend doden meer dan nu. Dat blijkt uit een eind vorig jaar verschenen trendrapport van KWF Kankerbestrijding. De stijging gaat naar verwachting door tot 2040. Dan gaan in Nederland bijna zeventigduizend mensen dood aan kanker.

Dat komt niet doordat kanker niet bestreden kan worden. Medicijnen en therapieën worden juist steeds effectiever. Het wordt vooral veroorzaakt doordat andere ziekten nog beter bestreden kunnen worden.

Zes keer de Alpe d’Huez op fietsen om betrokkenheid te tonen, zoiets gaat ver. Mensen willen boven zichzelf uitstijgen, zegt voorzitter en koersdirecteur van Alpe d’HuZes Johan van der Waal. „Zes keer omhoog is voor een amateurwielrenner eigenlijk niet te doen op een dag.”

Toch fietsten vorig jaar zo’n duizend deelnemers zes keer omhoog en terug. Een kwart van alle starters. Johan van der Waal haalde in 2009 drie keer de top.

Door zelf te lijden, laat je zien dat het menens is, zegt Theo Schuyt. „Je doet iets wat ten koste van jezelf gaat. Vergelijk het met de jongens van Serious Request van 3FM. Die gaan een week lang in een glazen huis zitten en eten al die tijd niet. Iedereen denkt: ‘Hé, dit gaat echt ergens over.’

Het bekendste voorbeeld van het lijden voor een ander is natuurlijk Jezus Christus, die zich aan het kruis liet nagelen om de mensheid van de erfzonde te verlossen.”

Je zet onmacht om in kracht, zegt Irma Verdonck-De Leeuw over de Alpe d’HuZes. Zij is onder meer bijzonder hoogleraar ‘leven met kanker’ aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Haar leerstoel wordt betaald door Stichting Alpe d’HuZes. „Om kanker te overwinnen of om een geliefde bij te staan in de strijd, is kracht nodig. Vroeger vonden mensen die wellicht in God. Of in rituelen. Nu ondernemen ze met deze tocht iets dat een ultieme krachtmeting is. Mensen staan verbaasd van zichzelf.”

Verdonck-De Leeuw genas zelf van borstkanker en fietste een jaar na het beëindigen van de chemokuur mee. Ze haalde de top één keer. Loodzwaar vond ze het. Dit jaar is ze vrijwilliger.

Haar viel het grote samenhorigheidsgevoel op. Mensen met kanker, of mensen met familieleden of vrienden met kanker, hebben grote behoefte aan steun.

„Het wielerevenement is in die zin een grote lotgenotengroep. Iedereen heeft hetzelfde doel. Praten over kanker mag, maar hoeft niet. Vooral mannen vinden het prettig om emotie en stress om te zetten in actie. Je kunt over chemotherapie praten, maar ook over de nieuwste snufjes op je fiets.”

Verwantschapsaltruïsme heet dat, zegt Schuyt. „We kennen het van Dan Palotta, een Amerikaan die het voor elkaar kreeg dat tienduizenden mensen kriskras door de VS fietsen tegen aids of borstkanker. Hij wist van de fietstochten een heroïsch evenement te maken. Het gezamenlijke doel geeft een totaal gevoel van binding, daardoor wilde iedereen erbij horen.”

Ook Alpe d’HuZes is een evenement. Dit jaar stappen bijna 7.600 mensen op de fiets, de oudste 78 jaar, de jongste 7. Vorig jaar waren het er 4.500. Alle deelnemers verplichten zich om 2.500 euro aan sponsorgeld mee te brengen, naast het inschrijfgeld van 125 euro. Liever meer. Het team, of de individuele fietser, vraagt vrienden en familie om hem te sponsoren. Of ondernemers uit de buurt. De sponsors krijgen een plekje op het shirt van de renner.

Heel slim, zegt Schuyt. „Vrienden, echtgenoten, familie, collega’s kunnen geen ‘nee’ zeggen tegen zo’n verzoek. Die persoon gaat zich inzetten voor een ander. Hij gaat iets doen wat tegen zijn eigen belang in gaat. Dan is het heel moeilijk om níet je portemonnee te trekken.”