‘We stevenen nu blind af op een catastrofe’

Antony Beevor: ‘De beste generaal was Erich von Manstein. Absoluut briljant’ (Foto Robin Utrecht)

Na Stalinggrad en D-Day heeft de Britse historicus Antony Beevor een geschiedenis van WO II afgeleverd. Een gesprek over de nietige mens, de beste strateeg en de oorlog als misplaatst ijkpunt.

Een bedrieger. Zo voelde de Britse historicus Antony Beevor (1946) zich soms als iemand hem aansprak als dé expert op het gebied van de Tweede Wereldoorlog. „Ik wist veel van bepaalde aspecten van de oorlog, maar over veel meer zaken wist ik te weinig.”

Dat kon zo niet langer, besloot Beevor vier jaar geleden. De succesvolste militair-historicus van het moment, die wereldwijd meer dan vijf miljoen exemplaren heeft verkocht van bestsellers als Stalingrad, Berlijn en D-Day, dook de boeken en archieven in. Deze week verscheen het resultaat van zijn arbeid: De Tweede Wereldoorlog, een alomvattende geschiedenis van het conflict.

De komende maanden reist Beevor de wereld rond om zijn boek te promoten. Nederland was deze week als eerste aan de beurt. In het restaurant van Haagse hotel Des Indes laat de voormalige beroepsmilitair zich een glas mineraalwater inschenken, terwijl hij een bekentenis doet. „Bij het schrijven van mijn vorige boek, over D-Day, kwam ik erachter dat ik te weinig zicht had op de invloed die de diverse fronten tijdens oorlog op elkaar hadden. Hoe beïnvloedde bijvoorbeeld de strijd in de Stille Oceaan de bevrijding van Europa? Ik vond dat het tijd werd voor een grote inspanning om die samenhang te begrijpen.”

Beevor besloot daarom het boek over de winter van 1944, dat hij eigenlijk wilde schrijven, uit te stellen en zich eerst aan een algemene geschiedenis van de oorlog te zetten. Het werd een „fascinerende en afschrikwekkende reis”, zegt hij. „De hoeveelheid materiaal die ik tot mijn beschikking had, was enorm. Ik was af en toe bang dat ik erin zou verdrinken.”

In De Tweede Wereldoorlog vertelt Beevor twee verhalen: dat van de onderlinge verbondenheid van alle krijgshandelingen en dat van de gevolgen van het conflict voor gewone mensen, de machtelozen die door het geweld werden overspoeld. „Voor ons, als burgers in een moderne, westerse maatschappij is het niet voor te stellen wat een totale oorlog is. De gevaren waarmee wij te maken hebben, worden bestreden met arboregels .”

Dit interview met Antony Beevor door redacteur Bart Funnekotter stond afgelopen vrijdag in Boeken. Abonnees van de digitale editie lezen het hele stuk hier.

    • een onzer redacteuren