'Requiem' verzuipt in woede en liters bloed

Requiem 3 van Vincent Macaigne. Gezien 4/6, A’dam Herh: 5/6. *

Het staat verontschuldigend in het programmaboekje: Requiem 3 van de Franse regisseur Vincent Macaigne (1978) is een ‘jeugdwerk’ uit 2007. Intrigerende formulering. Moet dat verklaren waarom Macaigne gruwel op gruwel op gruwel stapelt? Waarom zijn acteurs zich uitsluitend schreeuwend uitlaten, of via de megafoon? Waarom zijn visie op familie van elke relativering, tederheid, hoop of humor gespeend is? Inktzwart en woedend is zijn wereldbeeld. Hij heeft 35 liter nepbloed nodig om dat op het publiek over te brengen. Inderdaad: nogal puberaal. En vooral theatraal oninteressant.

Requiem 3 begint aardig. We zijn te gast bij de kroningsplechtigheid van de nieuwe koning Abel 1 – de dode oude koning hangt ontveld aan een vleeshaak. Twee figuren – kamerheer of lijfwacht, clown of nar – introduceren vlot de nieuwe koning, in een aanstekelijke tekst vol geestige anachronismen. Macaigne liet zich losjes inspireren door Shakespeares Richard III, en citeert uit andere Shakespeares, alsmede het bijbelverhaal over Kaïn en Abel. Dat is allemaal nog interessant en vermakelijk, en bewijst bovendien dat Macaigne een sterk schrijver is. Om te worden gekroond moet zijn Abel een sadistisch initiatieritueel doorstaan, en daar begint de ellende. Zijn broer (inderdaad) duikt op om hem te herinneren aan hun kinderidealen: nooit zouden ze zich laten vernederen voor de macht. Een bloedige strijd begint.

Dan gaan alle remmen los. Naakt, marteling, bloed, moord, een minutenlange verkrachting en een baby die wordt doodgeschoten (of toch niet) – de term ‘zwaar geschut’ is nog te eufemistisch. Macaigne is gefascineerd door het kwaad, maar hij verzuipt in het excessief, uitputtend tonen ervan. Dat slaat op den duur zo dood dat je je niet eens meer ergert, maar alleen nog maar verveelt.

Macaigne is het enfant terrible van het Franse theater – in eigen land is hij zowel woedend verguisd als binnengehaald als langverwachte en noodzakelijke theatervernieuwer. Daarvoor heeft hij de munitie zeker in huis, maar nu moet hij die nog leren doseren. Jammer dat er geen recenter werk op het Holland Festival te zien was. Je vraagt je af of hij intussen volwassen is geworden.