‘Nutteloze research heeft nut’

Nederland legt te veel nadruk op toegepast onderzoek. Dat gaat ten koste van fundamentele wetenschap. Dat heeft Robbert Dijkgraaf vanmiddag vastgesteld in zijn laatste jaarrede als president van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen in Amsterdam.

Volgende maand wordt Dijkgraaf directeur van het Institute for Advanced Study in Princeton (VS). Dat werd in 1930 opgericht door de onderwijskundige Abraham Flexner, die vond dat vrij fundamenteel onderzoek meer bijdraagt aan maatschappelijk welzijn dan toegepast onderzoek. In de kelder van dat instituut werd in de jaren veertig de eerste programmeerbare computer gebouwd. In die context past Dijkgraafs pleidooi voor „het nut van nutteloos onderzoek”.

Volgens Dijkgraaf gaat het nu nog goed met de wetenschap in Nederland, maar hij ziet bij dit beleid een „bleke toekomst” voor de komende generaties.

Demissionair premier Rutte (VVD) zei tijdens de bijeenkomst dat Nederlands onderzoek van oudsher een link heeft met „enkele grote bedrijven” die aan intensief onderzoek en ontwikkeling doen. „Het NatLab van Philips is natuurlijk een wereldwijd begrip.” De bevordering van onderzoek in ‘topsectoren’ staat volgens hem in een „prima Nederlandse traditie” en het belang van samenwerking van bedrijfsleven met kennisinstellingen zal „alleen maar groeien”.