Gesprek in de metro voelt niet als oneerbaar

De doorgaans stoïcijnse Londenaren zijn door de viering van het diamanten jubileum van koningin Elizabeth ineens losser dan anders.

Revelers enjoy a picnic under gathering clouds as they wait in Hyde Park for a live retransmission of the Diamond Jubilee concert at Buckingham Palace in London on June 4, 2012. A chain of more than 4,200 beacons began to flare across the globe Monday to mark Queen Elizabeth II's diamond jubilee, with the last to be lit by the monarch at a star-studded concert at Buckingham Palace. AFP PHOTO / JOHN MACDOUGALL AFP

Het duurde gisteren even voor ik door had wat er gebeurde. De mevrouw naast me in de metro begon te praten. Ze was naar het openluchtconcert voor koningin Elizabeth geweest, haar ogen glommen nog. De man naast haar stelde vragen, het meisje tegenover ons ook. En voor we het wisten, ontstond er een gesprek.

Engelsen praten zelden met vreemden. In de Londense metro hoor je stoïcijns voor je uit te kijken, en net te doen alsof je niet door hebt dat er iemand naast je zit. Als je een Engelsman iets vraagt, is het bijna alsof je een oneerbaar voorstel doet. En als hij al een gesprek met je aanknoopt, dan begint dat negen van de tien keer met een opmerking over het weer.

Maar het diamanten jubileum van Elizabeth doorbreekt conventies. Op de buurtpicknick gisteren was uit voorzorg een spel bedacht zodat we met elkaar zouden durven praten. Het was niet nodig, er waren genoeg ‘ijsbrekers’: de vlaggetjes die men met moeite aan de voorgevels had bevestigd, de taarten die speciaal voor de gelegenheid waren gebakken, de vlootschouw op de Theems die iedereen had gezien, en natuurlijk het uithoudingsvermogen van de 86-jarige koningin en haar bijna 91-jarige echtgenoot die 3,5 uur in de kou en regen op een boot hadden gestaan.

Toen wisten we nog niet dat prins Philip was opgenomen in een ziekenhuis met blaasontsteking waardoor hij de rest van de jubileumviering moet missen.

De festiviteiten zorgen voor een soort saamhorigheid die de Engelsen – in elk geval in Londen – losser maakt. Het is een soort Nederlandse Koninginnedag, maar dan op z’n Engels. Natuurlijk, er zijn mopperaars en republikeinen. Maar nu even niet.

Dat werd nog eens onderstreept door de half miljoen mensen die gisteren, uitgedost in met de Britse vlag bedrukte kleren en met vlaggetjes in de hand het openluchtconcert voor Buckingham Palace bijwoonden. De Mall was een grote dansende en meezingende menigte. En ook thuis werd meegevierd. Door de open ramen was overal het live-verslag van de BBC te horen, er werden duidelijk her en der feestjes gehouden, en restaurants bleven leeg.

Het luidste gejuich was er gisteravond voor de afwezige prins Philip. En natuurlijk voor de koningin zelf die – zoals ze zestig jaar lang heeft gedaan – haar plicht vooropstelde en niet aan het ziekbed van haar echtgenoot zat, maar het concert bijwoonde.

Dat concert was duidelijk aangepast aan de gemiddelde Britse smaak en getuigde van weinig pretenties. Er waren geen schokkende optredens. Alleen de hoelahoepende Grace Jones oogde bizar. Tot ongeloof van de Britten wenste ze vervolgens de koningin ook nog eens „een fijne verjaardag”. Daarin was ze niet de enige. Ook zanger Will.i.am vergiste zich in de gelegenheid en zette met Stevie Wonder ‘Happy Birthday’ in. Hoogtepunt was een optreden van Madness op het dak van Buckingham Palace met ‘Our House’.

Maar voor de koningin zal vandaag het hoogtepunt zijn geweest. Vanochtend woonde ze een speciale dankdienst bij in St Paul’s. Toen ze uit de auto stapte, klonk er een spontaan ‘God Save the Queen’ vanuit de menigte.

Titia Ketelaar