Wereld aan Europa: schatje, 't ligt ook aan mij

Een recessie, zo is de gangbare definitie, vindt plaats als de economische groei van kwartaal op kwartaal tweemaal achtereen negatief is. Maar wat is een wereldwijde recessie? Lastig. Gezien de hoge groeipercentages van de opkomende markten komt het eigenlijk nooit voor dat de wereldeconomie als geheel krimpt.

Maar tegelijk kan een zeer ondermaatse economische expansie ook worden getypeerd als een recessie. Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) stelde lange tijd dat een groei van de wereldeconomie van minder dan 3 procent gezien kon worden als een wereldwijde recessie, maar misschien is dat wat te hoog. Deze definitie loopt grote kans actueel te worden, want in de afgelopen week kwam er slecht nieuws uit zo’n beetje alle hoeken van de wereld.

Over Europa, en de eurozone, hoeven we het nauwelijks te hebben. Volgens de Europese Commissie in haar Voorjaarsraming van mei gaat de eurozone een krimp van 0,3 procent tegemoet in 2012, en de EU als geheel een nulgroei. Dat lijkt, gezien de nog steeds verergerende eurocrisis, nog aan de optimistische kant.

Dan zijn er de VS, waar vrijdag schokkende werkgelegenheidscijfers vrijkwamen: slechts 69.000 banen er bij in mei, en een werkloosheidspercentage dat oploopt van 8,1 procent naar 8,2 procent. Zeer slecht nieuws, niet in de laatste plaats voor de zittende president, trouwens.

India zag de groei over het eerste kwartaal teruglopen tot 5,3 procent. Dat lijkt comfortabel, maar het is de laagste groei in negen jaar tijd. Dat geldt ook voor de 8,1 procent economische groei van China: afgezien van drie kwartalen in het midden van de kredietcrisis is dat het laagste groeipercentage sinds 2000.

Wat zit er in het vat? Vrijdag bleek dat de PMI, de index van inkoopmanagers, in China daalde tot 50,2 punten. Een waarde daaronder suggereert een krimp van de industriële productie. Nu zul je zeggen: officiële statistiek van China vertrouw ik niet. Dat is een goed punt, en er zijn anderen die dat ook niet doen. De Britse bank HSBC, die diepgeworteld is in het gebied, houdt samen met het financiële databedrijf Markit zijn eigen PMI bij. Die daalde naar 48,4. Het bbp van Brazilië, de derde opkomende gigant, groeide in het eerste kwartaal met maar 0,8 procent op jaarbasis, en 0,2 procent ten opzichte van het vorige kwartaal.

Hoe dat allemaal optelt tot een wereld-bbp is een kwestie van complexe methodiek: weeg je het op nominale basis of tegen koopkrachtpariteit, en neem je de nationale cijfers of een uniforme methode – voor zover dat mogelijk is? Er is maar een handvol instituten dat zich daar aan waagt.

Later deze maand komt het IMF met een update van zijn economische projecties. In de vorige World Economic Outlook van april kwam het op een groei van 3,5 procent voor de wereldeconomie in 2012. Het is zeer de vraag of die raming overeind blijft. En dan gaat het niet alleen over de destructieve invloed van de eurocrisis op het wereldwijde vertrouwen. Het gaat ook om de vraag in hoeverre bijvoorbeeld de grootscheepse monetaire en economische stimulering in China en de VS in 2009 en daarna weliswaar een opleving heeft veroorzaakt, maar nu een gat laat vallen.

Wellicht dat het IMF niet zo ver gaat dat het zijn wereldwijde groeiprognose voor 2012 in nog geen drie maanden tijd met een half procentpunt terugschroeft. Maar de 3 procent komt zeker in zicht. En dat zou inhouden dat er, na de kredietcrisis, misschien een dubbele dip op wereldschaal aankomt. Dat is vrijwel zonder precedent. En het geeft aan dat we er nog lang niet zijn.

Maarten Schinkel

    • Maarten Schinkel