Madrid zinspeelt op redding banken

De Spaanse regering probeert steun voor zijn noodlijdende banken te krijgen zonder onder curatele te geraken. De animo voor die aanpak is in elk geval in Noord-Europese eurolanden gering.

Merijn de Waal

De Spaanse premier Rajoy heeft dit weekeinde gezegd dat zijn land „aan de rand van geen enkele afgrond staat”. Tegelijkertijd blijft zijn regering signalen afgegeven dat ze een internationale redding van de Spaanse bankensector wil – zij het zonder verlies van nationale soevereiniteit.

Spanje lijkt in ieder geval niet het eerstvolgende land dat een beroep gaat doen op Europese noodhulp. In een interview met de Britse zakenkrant Financial Times van vandaag zei de gouverneur van de centrale bank van Cyprus dat de Cypriotische Volksbank uiterlijk eind juni een kapitaalinjectie van 1,8 miljard euro nodig heeft. Vrijdag erkende de Grieks-Cypriotische president Christofias al dat zijn regering hiervoor „indien nodig” hulp zal inroepen. Banken in het kleine euroland zijn sterk geraakt door de crisis in Griekenland.

De problemen van Cyprus vallen in het niet bij de tientallen miljarden die Spaanse banken nodig hebben. Alle inspanningen van de regering-Rajoy lijken er momenteel op gericht dit geld los te weken, zonder daarbij onder buitenlandse curatele te geraken. De vrees bij Rajoy en zijn centrumrechtse Volkspartij (PP) is dat Europa hen zal dwingen tot impopulaire bezuinigingen, zoals verlaging van pensioenen en andere uitkeringen. Ook zou het stigma van een bail out Spanje nog jaren achtervolgen.

Madrid stuurt er op aan dat eventuele noodleningen direct aan de bankensector verstrekt worden. In een poging hiervoor de steun van de Verenigde Staten te winnen reisde vicepremier Soraya Sáenz de Santamaría donderdag naar Washington. Na overleg met de Amerikaanse minister van Financiën, Tomothy Geithner en directeur Christine Lagarde van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) zei Sáenz voorstellen voor de herkapitalisatie van Spaanse banken te hebben besproken „zonder interventie van de staat en zonder voorwaarden”. „We moeten een oplossing vinden voor de banken, want het probleem is niet Spanje als land, maar ons financiële systeem.”

Noord-Europa wil wel degelijk voorwaarden stellen. Premier Rajoy bepleitte zaterdag daarom dat de EU een federale structuur krijgt. Zijn meest concrete voorste: de unie moet „een centrale begrotingsautoriteit” invoeren, die „de overheidsfinanciën van alle lidstaten harmoniseert”. In ruil hiervoor zou er „een gezamenlijk schuldenbeheer” moeten komen, oftewel euro-obligaties.

Ondanks deze voorstellen voor verdere integratie in de eurozone laat Rajoy in het midden of hij de recente aanbevelingen van Europees commissaris Olli Rehn (Monetaire en Economische Zaken) overneemt. Rehn stelde vorige week voor dat Madrid de pensioenleeftijd versneld op 67 jaar zet, de btw verhoogt en de arbeidsmarkt verder hervormt. Rajoys minister van Financiën ontkende vrijdag dat de btw omhoog gaat. Dit ondanks eerdere signalen van zijn collega van Economische Zaken dat deze btw in 2013 verhoogd wordt.

De tegenstrijdige signalen die Rajoy afgeeft, zorgen in onder meer Duitsland voor twijfel. „De fundamentele vraag is simpel”, zei een Duitse regeringsfunctionaris dit weekeinde tegen persbureau Reuters. „Willen onze partners echt meer Europa, of willen ze gewoon meer Duits geld?”

    • Merijn de Waal