GroenLinks: info moet makkelijker openbaar worden

Toegang tot informatie van de overheid moet een recht worden, in plaats van een gunst. Tweede Kamerlid Mariko Peters (GroenLinks) presenteert vandaag online een initiatiefwetsvoorstel dat de huidige Wet openbaarheid van bestuur (WOB) moet vervangen.

Die nieuwe wet verankert het recht op toegang tot publieke informatie. Alle publieke én semipublieke instanties moeten onder de nieuwe wet gaan vallen: van ziekenhuizen tot nutsbedrijven, van onderwijsinstellingen tot de Tweede Kamer en de Raad van State.

Nederland moet verder een onafhankelijke informatiecommissaris krijgen, die gaat toezien op het gebruik van de wet. Die persoon krijgt een zelfde status als de Nationale Ombudsman nu heeft. „Met dat verschil dat zo’n commissaris ook besluiten mag nemen”, zegt Mariko Peters. Hij mag onder meer in twijfelgevallen bepalen of informatie wel of niet openbaar moet worden.

Volgens Peters loopt Nederland internationaal achter in wetgeving over de openbaarheid van informatie. „De afwegingen en ideeën uit de jaren zeventig zijn leidend voor de huidige praktijk”, schrijft ze in haar wetsvoorstel. „Niet verrassend dus, dat die niet meer aansluit bij de verwachtingen van de informatiesamenleving van vandaag en onvoldoende gebruik maakt van de mogelijkheden van de digitale wereld.”

Idee is ook dat alle informatie en data waarover overheden beschikken, voortaan online komen. Zoals informatie van de onderwijsinspectie over scholen, prestaties van energiebedrijven of informatie van gemeenten. Als derden daarvan gebruik kunnen maken, zou dat geld opleveren. „Bijvoorbeeld zoals nu de informatie van het wegennet al openbaar is, voor applicaties over file-informatie.”

„Dit kabinet wilde de mogelijkheden van de WOB juist inperken”, zegt Peters. Ze is „begonnen met schrijven” aan haar initiatief nadat voormalig minister Donner van Binnenlandse Zaken (CDA) vorig jaar zei dat hij oneigenlijk gebruik van de WOB door journalisten wil aanpakken. „Dat is de omgekeerde wereld. Er moet echt een omslag in denken plaatsvinden.” GroenLinks, D66, PvdA, maar ook SP en PVV willen verbetering van de WOB. Ook na de verkiezingen hoopt Peters daarom nog op steun. „Meer openbaarheid en minder regentesk te werk gaan, dat spreekt ook de partijen op de flanken aan, dus SP en PVV.”