Vlaamse uitgever voor heel België was op

Foto Uitgeverij Lannoo

Koningin Fabiola, weduwe van Boudewijn, kwam woensdag op krukken naar de Sint-Pieterskerk in Tielt voor de begrafenis van Godfried Lannoo – kleinzoon van een West-Vlaamse bakker, die de uitgeverij van zijn vader Joris groot maakte. Lannoo staat in de top drie van uitgeverijen in Vlaanderen en Nederland.

In de Sint-Pieterskerk werd Godfried Lannoo 85 jaar geleden gedoopt. Zijn vader was een Vlaams-nationalist, de uitgeverij die hij in 1909 oprichtte had als leus ‘Den lande en volke getrouw’: het Vlaamse land en het Vlaamse volk. „Joris Lannoo wilde het volk in Vlaanderen verheffen”, zegt historicus Ludo Simons, een vriend van Godfried en mederedacteur van de Encyclopedie van de Vlaamse Beweging die begin jaren zeventig bij Lannoo verscheen.

Zijn vader had auteur Stijn Streuvels naar Lannoo gehaald, Godfried was vooral trots op de encyclopedie. Hij was minder Vlaams-nationalistisch dan zijn vader. Die noemde hij „een idealist”. Hij vond zichzelf „een uitgever” en zijn zoon Matthias, die in 1994 de leiding overnam, een manager.

Godfried Lannoo, ‘meneer Godfried’ voor zijn medewerkers, was een West-Vlaamse ondernemer: een harde werker. Hij hield van boeken, maar wilde ook geld verdienen en zijn bedrijf leiden volgens de nieuwste managementinzichten. „Hij was nieuwsgierig”, zegt Ludo Simons. „Hij wilde alles weten over Boudewijn, publiceerde veel over het koningshuis. Fabiola zag hem als vriend van het huis, het koningshuis. Godfried zelf had het ook over ‘vrienden van het huis’, maar dan bedoelde hij de uitgeverij.”

Koning Albert verhief Godfried Lannoo in 1996 in de adelstand. De ridder koos als wapenspreuk de leus over ‘den lande en volke’. Maar volgens Lieven Sercu, die in 1982 zijn adjunct werd en nu algemeen directeur is van Lannoo, bedoelde Godfried Lannoo daar niet alleen Vlaanderen mee, maar ook België. „Godfried Lannoo”, zegt Lieven Sercu ook, „vond dat veranderen de vrucht was van nadenken.”

De Vlaamse dichter Jozef Deleu maakte in 1976 de bloemlezing Groot Gezinsverzenboek voor Lannoo en werkte mee aan de Encyclopedie van de Vlaamse Beweging. Deleu zegt dat Lannoo het bedrijf „ideologisch versoepelde”. „Hij koos niet alleen voor het kwaliteitsvolle boek, maar maakte ook commerciële keuzes, zoals een goede uitgever betaamt.”

Godfried Lannoo had vooral veel succes met Menslief, ik hou van je van pater Phil Bosmans, dat in 1972 uitkwam en waarvan er miljoenen werden verkocht. Hij gaf kunstboeken uit, kwam met reisgidsen en kookboeken, zoals SOS Piet van televisiekok Piet Huysentruyt. Bij Lannoo verschenen ook de boeken over Vos en Haas van Sylvia Vanden Heede en de reeks van Geronimo Stilton.

De eerste jaren na zijn pensionering kwam Lannoo bijna elke dag langs in het bedrijf. Zijn zoon Matthias nam uitgeverijen over in Nederland: Terra, Meulenhoff Boekerij en Unieboek/Het Spectrum. Godfried Lannoo stierf volgens vrienden aan ouderdom. Ludo Simons: „Zijn kaars was uitgegaan, zei zijn zoon op de begrafenis, en zo was het.”

    • Petra de Koning