Rolluiken in Damascus verraden Syrische dreiging

Na het bloedbad van vorige week in Houla, krijgt de opstand nu ook het centrum van de Syrische hoofdstad Damascus in zijn greep.

Demonstrators protest against Syria's President Bashar Al-Assad after Friday Prayer in Binsh, near the northern province of Idlib June 1, 2012. REUTERS/Shaam News Network/Handout (SYRIA - Tags: CIVIL UNREST POLITICS) FOR EDITORIAL USE ONLY. NOT FOR SALE FOR MARKETING OR ADVERTISING CAMPAIGNS. THIS IMAGE HAS BEEN SUPPLIED BY A THIRD PARTY. IT IS DISTRIBUTED, EXACTLY AS RECEIVED BY REUTERS, AS A SERVICE TO CLIENTS REUTERS

Als de Syrische hoofdstad Damascus een wat slaperige indruk maakt, is dat niet alleen omdat het vrijdag is. In de sunnitische wijk Midan zijn bijna alle winkels dicht. Op sommige gesloten rolluiken hebben aanhangers van de oppositie ‘staking’ gespoten; op anderen hebben aanhangers van de regering de leus ‘God, Bashar, Syrië’ gespoten.

Beide leuzen verwijzen naar de staking die gisteren zijn vijfde dag inging, en die werd uitgeroepen na het bloedbad in Houla. In die stad werden vorig weekend ten minste 108 mensen gedood, onder wie veel vrouwen en kinderen. De regering legt de schuld bij gewapende ‘terroristen’, overlevenden zeggen dat het ‘shabiha’ waren, regeringsgezinde milities. In Midan werden zondag zes jongemannen doodgeschoten tijdens een betoging over Houla, en een zevende tijdens hun begrafenis.

Voor het eerst sinds het begin van de opstand in Syrië lijkt een stakingsoproep ook te worden opgevolgd in het centrum van Damascus waar de oorlog nog ver weg lijkt en veel handelaars het regime getrouw zijn gebleven. Zelfs de oude stad van Damascus doet nu mee. Maar de staking laat ook zien hoezeer de publieke opinie nog verdeeld is.

Mohamed, een jonge Palestijn, vertelt hoe het leger in zijn buurt Yarmouk deze week tal van winkels heeft opengebroken die dicht waren wegens de staking. „Dan bellen de buren de eigenaar op: ‘Je kan beter komen want je winkel is helemaal open’.” Maar gisteravond was één winkel op twee in Yarmouk wel open. „Veel winkeliers huren hun panden, ze kunnen het zich niet permitteren om de zaak te sluiten”, zegt Mohamed. Sarah, een jonge christen, vertelt dan weer over een vriend wiens vaders winkel gisteren is afgebrand omdat hij had geweigerd aan de staking deel te nemen.

In Kassaa, een overwegend christelijke wijk, kuieren de mensen schijnbaar onbezorgd door de straten. Alle winkels zijn open. Toch was de wijk donderdag nog het toneel van groot machtsvertoon door de ordediensten en pro-regeringsmilities. Zij verhinderden de begrafenis van Bassal el-Shahade, een jonge christelijke filmmaker. El-Shadade had een beurs in de VS laten lopen om de opstand in zijn land te kunnen documenteren. Maandag werd hij doodgeschoten toen hij aan het werk was in Homs. Toen een honderdtal vrienden en familieleden donderdag kwam opdagen voor zijn begrafenis in Kassaa, werden zij weggejaagd door gewapende burgers. Ordediensten grendelden de buurt af. De ouders van El-Shahades bliezen de plechtigheid af uit vrees voor meer bloedvergieten. Toen een kleinere groep later toch nog kaarsen wilde branden, werd zij opnieuw weggejaagd.

De staking suggereert dat de steun voor het regime afbrokkelt, zelfs onder zijn meest fervente aanhangers. „De handelaars steunden het regime omdat ze dachten dat het hun stabiliteit en veiligheid verschafte”, zegt Sarah. „Dat is niet langer het geval. Zij leven nu in voortdurende angst. Waarom zouden ze het regime dan nog steunen?”

Dat hoeft niet meteen naar een oplossing van het conflict te voeren: het kan ook voor meer chaos zorgen. Gisteren berichtten activisten over een nieuw bloedbad: nabij al-Qusayr zouden twaalf fabrieksarbeiders op terugweg van hun werk bij een checkpoint uit hun bus zijn gesleurd en geëxecuteerd. Door de regeringstroepen, zeggen de activisten. Door de rebellen, zegt een regeringsgetrouwe website.

De vrees bestaat dat Houla het startsein is voor sektarische wraaknemingen. VN-topman Ban Ki-moon „Slachtpartijen zoals die van vorig weekend kunnen Syrië in een rampzalige burgeroorlog storten die het land nooit te boven zal komen.”