Retrostijl op het veld en op straat

Sportkleding is allang niet meer alleen om in te sporten. Mode heeft zijn intrede gedaan op het veld en daarbuiten. Dankzij mode overleven merken als Puma en Adidas.

Niemand zal verwachten dat er daadwerkelijk gesport zal worden in de Air Max 1-sneakers met bloemenprint van het Britse Liberty, of de baseballjacks uit de exclusieve Pinnacle-lijn die alleen wordt verkocht bij modewinkels. Maar noem Nike nooit een modemerk. Nike, zo benadrukt het bedrijf keer op keer, is een sportmerk.

Daar zijn Adidas en Puma, respectievelijk nummer twee en drie na Nike, een stuk gemakkelijker in. Die afficheren zich zelfs graag als modemerk. In de eigen winkels zijn genoeg dingen te vinden die niets meer met sport te maken hebben: schoenen met open teen en een flinke sleehak en overhemden met korte mouw (Puma) en spijkerbroeken (Adidas), tassen die niet voor de sportschool zijn. Daarnaast zijn er een heleboel kleren in retrostijl: schoenen, tassen en trainingspakken in de kleuren, stoffen en modellen van de jaren zeventig.

Met die tassen, schoenen en pakken – de echte – begon eind jaren tachtig de sportkleding-als-mode-trend. Uiteraard werden al eerder sportschoenen en -kleren gedragen als mode; de rapscène was er begin jaren tachtig al dol op, en ook de zogenoemde campingsmokings (trainingspakken gedragen door mensen die verre van sportief waren) waren ook al langer populair. Maar de retrosportmode begon eind jaren tachtig, toen het hippe uitgaanspubliek tweedehands trainingspakken en retromodellen schoenen omarmde.

Puma was de eerste die daarop insprong. Toen de huidige CEO Jochen Zeitz in 1993 werd benoemd, besloot hij zich nadrukkelijk te richten op mensen die sportkleren uit stijloverwegingen dragen. Een jaar later maakte Puma, dat al jaren verlies leed en op papier eigenlijk al failliet was, dankzij heruitgebrachte retromodellen, al weer winst.

Naast retromode kwam Puma ook met nieuwe, modieuze collecties. Daartoe ging het samenwerkingen met een hele trits ontwerpers en modemensen, om te beginnen, in 1998, Jil Sander, wier sneaker een grote hit was in modekringen. Daarna volgden onder anderen topmodel Christy Turlington, Alexander McQueen, Philippe Starck en de Nederlander Alexander van Slobbe.

Sinds 2007 is de Brits-Cypriotische modeontwerper Hussein Chalayan creative director van het sportmerk. Hij zet de grote lijnen uit, en heeft een eigen lijn met sportieve kleren voor in de stad.

Adidas, dat pas eind jaren negentig begon met het opnieuw uitbrengen van retrotrainingspakken, sloeg terug met lijnen van de Japanse ontwerper Yohji Yamamoto (Y3, meer modemerk dan sportmerk), Stella McCartney (sportkleren voor vrouwen) en Jeremy Scott (sneakers met vleugels en kleren met uitbundige prints). McCartney heeft ook de outfits voor de Britse deelnemers aan de Olympische Spelen van dit jaar ontwerpen, alsook de uniformen van de 70.000 vrijwilligers.

Op de professionele sportmarkt richt Puma, dat ongeveer vijf keer zo klein is als Adidas, zich vooral op underdog Afrika, waar het een groot aantal voetbalteams kleedt, en op de Jamaicaanse atletiek. Tijdens het EK kleedt Adidas zes teams aan, waaronder Spanje en Duitsland; Nike doet er vijf (waaronder Oranje) en Umbro drie. Puma heeft er slechts twee, Tsjechië en Italië. Maar qua stijl is Puma de winnaar: de shirts van Puma zijn zo smaakvol en rustig, dat je ze zo op straat zou dragen.

Milou van Rossum