M & M hebben impuls nodig

De gebroeders Super Mario hebben een nieuwe impuls nodig. Eind vorig jaar hielpen de inauguratie van Mario Monti tot premier van Italië en de bijna gelijktijdige benoeming van Mario Draghi tot president van de Europese Centrale Bank om een tijdelijke kentering teweeg te brengen in de eurocrisis. Maar de angst is terug. Italië zal het volgende land in de vuurlinie zijn als de crises in Spanje en Griekenland ernstiger worden.

Nadat Monti goed begon met hervormingen van pensioenen en grotere begrotingsdiscipline, heeft hij wat aan fut verloren. Hij heeft compromissen moeten sluiten over hervorming van de arbeidsmarkt en de liberalisering van de dienstensector.

Het is niet moeilijk om op te sommen wat Monti nu te doen staat. Hij moet laten zien dat de veranderingen aan het rechtsysteem van vorig jaar worden doorgezet; een grondige herziening doorvoeren van de overheidssector; korten op de privileges van politici; en met een geloofwaardig plan komen voor de bestrijding van de Italiaanse staatsschuld, die meer dan 120 procent van het bruto nationaal product bedraagt, door middel van privatiseringen en de verkoop van onroerend goed.

Kink in de kabel is dat Italianen moe beginnen te worden van het bezuinigingsbeleid, en dat politieke partijen die het technocratische kabinet van Monti steunen zich al beginnen te positioneren voor de verkiezingen van volgend voorjaar. De onzekerheid over wat er na de verkiezingen gebeurt, werpt een schaduw over het hervormingsprogramma. Gezien het feit dat veel van de traditionele partijen uit de gratie zijn geraakt, bestaat het risico dat Italië een minder ernstige versie oploopt van de Griekse ziekte, waarbij niemand in staat is een effectieve regering te vormen. Dit alles – plus Spanje, uiteraard – drukt de markten: rente voor staatsobligaties met een looptijd van tien jaar is terug boven de 6 procent, dichtbij een niveau dat onhoudbaar is.

Als de situatie van kwaad tot erger wordt, zal de Europese Centrale Bank de belangrijkste verdedigingslinie vormen. De ECB kan de Italiaanse banken overeind houden met goedkope langlopende leningen, en staatsobligaties opkopen om de kosten van leningen te drukken. Maar Mario Draghi zal waarschijnlijk niet helpen zonder er iets voor terug te vragen. Dat zou precies de drijfveer kunnen zijn om Mario Monti een duw in de rug te geven.

en

Vertaling Frank Kuin