Opinie

    • Marike Stellinga

Geef de Grieken een schouderklopje

Wie heeft er nog medelijden met de Grieken? Christine Lagarde in elk geval niet. De topvrouw van het IMF, het internationale instituut voor schuldsanering dat Griekenland onder curatele heeft gesteld, kon het even niet meer opbrengen. Medelijden? Dat had ze met kindertjes in Niger, Afrika. Niet met de Grieken.

Toegegeven, de anders zo rustige Lagarde kreeg wel zeer tranentrekkende voorbeelden voorgelegd van de Britse journalist van The Guardian. Als Lagarde de bezuinigingseisen aan Griekenland bestudeerde, dacht ze dan ook aan de gevolgen van die eisen voor gewone mensen? Dat vrouwen misschien wel moeten bevallen zonder vroedvrouw? Dat patiënten het zonder levensreddende medicijnen moeten stellen? Dat oude mensen alleen doodgaan, verstoken van zorg? Of blokkeerde ze dat allemaal en keek ze alleen naar de sommen?

Lagarde antwoordde dat ze vaker dacht aan kinderen in Niger, die maar twee uur per dag les krijgen en met zijn drieën een stoel delen, dan aan de Grieken. En áls ze aan Athene dacht, dacht ze vooral aan al die mensen die de belasting ontwijken.

Tsjakka. De uitspraken gingen de wereld over. Zeker toen bleek dat Lagarde zelf ook geen belasting betaalt. Dat schijnt gebruikelijk te zijn onder diplomaten, maar goed.

We kunnen de uitspraken van de Française redelijkerwijs inboeken onder het kopje ‘Kleine Ontsporing Van Verder Superprofessionele Carrièrevrouw’. Toch staat Lagardes uitspraak voor een breed gedeeld sentiment in Europa. Hebben de Grieken het zwaar? Ha! Eigen schuld, dikke bult.

Het is verbazingwekkend hoe ongegeneerd hard bestuurders, economen en politici achter de schermen kunnen zijn over de Grieken. Mensen die zich doorgaans genuanceerd en politiek correct uitlaten over buitenlanders, zeggen zonder gene dat het toch nooit wat wordt met die Grieken. Ze zijn lui, corrupt en kunnen geen bedrijf runnen. Gooi ze uit de euro, die Grieken.

Alsof de Grieken vanwege hun volksaard reddeloos verloren zijn. Terwijl ze gewoon kampen met een economisch en politiek probleem dat met veel pijn en moeite heus op te lossen is. Tuurlijk, belasting betalen en innen is geen onderdeel van de cultuur op dit moment, maar betekent dat dat het nooit onderdeel van de cultuur kan worden? Was Griekenland niet ooit de bakermat van onze beschaving? En als we allemaal al wisten dat de Grieken een gedoemd volk waren, waarom hebben we ze dan de euro ingelaten?

Uiteraard hebben de Grieken zichzelf in de nesten gewerkt. En uiteraard moeten ze daar nu zelf een hoge prijs voor betalen. Maar we moeten ze ook een beetje krediet geven (niet grappig bedoeld).

Ze hebben keihard gesaneerd. Tussen 2009 en 2011 heeft de overheid zijn financiën verbeterd met een bedrag ter grootte van 8,25 procent van het bruto binnenlands product (alles wat de Grieken in een jaar verdienen). Door meer belasting te heffen, ambtenaren te ontslaan, pensioenen en lonen te verlagen. Daar moet nog eens grofweg eenzelfde bedrag aan sanering bij, wil de Griekse overheid uit de neerwaartse spiraal van schulden komen.

Ter vergelijking: in Nederland moeten we ongeveer 5 procent van het bbp saneren, in een economie die er veel beter voorstaat. De Griekse lonen zijn met 10 tot 12 procent gedaald. Sinds 2009 is de economie met 13 procent gekrompen, geschoond voor inflatie. De omzet in winkels is met 11 procent gedaald, net als de productie.

Er is nog van alles mis in Griekenland. Belasting innen is een van de grootste problemen volgens het IMF. Teveel Grieken leveren een valse aangifte in. Dat verbeteren is niet makkelijk in een land met geldproblemen. Er moeten geloofwaardige straffen komen, net als controle- en opsporingsdiensten. Dat kost tijd en geld.

Geef de Grieken in de tussentijd een beetje perspectief. Scheld wat meer schulden kwijt, of geef ze iets meer ruimte in het bezuinigingsprogramma. Zodat ze er zicht op hebben dat al die moeite ook echt gaat lonen, over pak ’m beet vijf jaar. Dan zijn we niet slap, maar redelijk.

Want vergeet niet dat de 240 miljard euro die Europa aan Griekenland leent, vooral terechtkomt bij de schuldeisers van de Grieken. Griekenland betaalt met dat geld rente en aflossing. We doen alsof we de Grieken redden, maar we redden vooral de banken, pensioenfondsen, verzekeraars uit de rest van Europa, die zo dom waren zoveel aan de Grieken te lenen.

Een schouderklopje mag dus best af en toe, net als een beetje medelijden.

    • Marike Stellinga