Obama voert oorlog in alle stilte

Bij zijn aantreden presenteerde president Barack Obama zich als een man van de vrede; een scherp contrast met zijn voorganger George W. Bush die zich sterk had geprofileerd met zijn ‘war on terror’. Het leverde Obama binnen een jaar de Nobelprijs voor de Vrede op.

Intussen voert diezelfde Obama al jaren een stille oorlog, waarbij mensen in vooral Pakistan en Jemen zonder enige vorm van proces op grote schaal door onbemande vliegtuigjes (drones) worden geliquideerd. In totaal zijn er zo de laatste tien jaar al circa 2.000 mensen gedood, de meesten na het aantreden van Obama.

„Ik ken Obama’s morele weging van oorlog niet”, zegt de grootste expert op het gebied van de strijd met drones, Micah Zenko van de denktank Council on Foreign Relations, in een gesprek met deze krant. „Hij stapt af van oorlog op de grond, maar breidt de oorlog met drones uit. Dat hoeft niet te duiden op een andere morele afweging, eerder komt het door verbeterde technologie. Ik vind dat de continuïteit opvalt.”

Uit een reconstructie van The New York Times bleek deze week dat Obama persoonlijk de zogeheten ‘kill list’ samenstelt van mensen die met drones worden gedood.

Zijn regering suggereert dat het om een schone vorm van oorlogvoering gaat, zegt Zenko. Vijandige doelen zouden „chirurgisch” worden „uitgeschakeld”. Burgers zouden er niet of nauwelijks meer bij worden getroffen. Maar dat komt ook doordat het begrip ‘burger’ flink is opgerekt. Alleen slachtoffers van wie postuum de onschuld kan worden bewezen vallen nog in die categorie.

Zenko hekelt het gebrek aan openheid bij de liquidaties. „Als je doorvraagt, hoor je niets meer dan vaagheden. Ze zeggen dat het binnen het internationaal recht past. Of ze zeggen dat het onder militaire geheimhouding valt. Alsof het publiek niet mag weten wat er gebeurt.”

Volgens hem wil de president „zo min mogelijk debat in eigen land, zodat hij minimale verantwoording hoeft af te leggen”. Veel druk om dit wel te doen ontbreekt. Uit een opiniepeiling in The Washington Post in februari bleek dat 83 procent van de Amerikanen het gebruik van drones tegen terroristische doelen in het buitenland goedkeurt. Zenko: „,Ze zijn voor omdát er geen debat is.”

Commentaar: pagina 2

Interview met Zenko: pagina 10