Live meekijken met de koeien-echo

Nederland loopt niet voorop met de invoering van de nieuwe generatie mobiele netwerken. Maar de eerste 4G-experimenten krijgen gestalte, zoals op de faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht. Daar kan de docent nu op afstand studenten en dieren volgen.

Traag malen de koeienkaken op de onderwijsboerderij van de faculteit Diergeneeskunde. De beesten kijken niet op of om van een echo, zelfs niet als die beelden live worden gestreamd via een nieuw en razendsnel mobiel netwerk.

Deze week begint een langdurige test waarmee studenten van de Utrechtse universiteit onbeperkt toegang hebben tot KPN’s 4G-netwerk. Zo kunnen bijvoorbeeld docenten op afstand meekijken met hun studenten – dat werkt een stuk sneller dan voor elk akkefietje naar de onderwijsboerderij te moeten komen. Als het 4G-netwerk over enkele jaren landelijke dekking heeft, kunnen de studenten ook op andere boerderijen onder toeziend oog van de docenten werken. Ook op plekken waar geen wifi-verbinding is.

„Je kunt ook wel met een normale smartphone en het 3G-netwerk beelden doorsturen, maar die resolutie is onvoldoende om de echobeelden goed te bekijken”, zegt student Diegeneeskunde Eric Otten. „Via een telefoon met 4G-verbinding en een goede camera heb je geen last van de storingen die je normaal ziet als je een beeldscherm filmt. Dit werkt veel beter dan een standaard Skype-gesprek.” De studenten gebruiken smartphones omdat die nog beter hanteerbaar zijn dan grotere tablet pc’s. Een ander voordeel is dat studenten sneller bij hun gegevens kunnen komen als ze op locatie werken. In een tweede fase van de 4G-test zullen studenten rechtstreeks in kunnen loggen op SURFnet, het universiteitsnetwerk.

Daar zal Eric Otten zelf overigens niet meer van kunnen profiteren: hij is over een paar weken afgestudeerd en hoopt binnen enkele maanden als dierenarts aan de slag te zijn.

De Utrechtse Uithof is een van de weinig plekken waar het snelle mobiele net binnen Nederland in werking is. Tot nu toe heeft KPN alleen gedeelten van Den Haag en Utrecht ‘gedekt’. Ook andere providers zijn mondjesmaat begonnen met de uitrol van het 4G-netwerk: T-Mobile, Ziggo/UPC en Tele2 hebben ook net aangekondigd dat ze vanaf deze maand 4G aanbieden. Vodafone bedient nu drie steden: Gorinchem, Delfzijl en Eindhoven.

Dat dat vrijwel tegelijkertijd gebeurt is niet toevallig, want volgens de voorwaarden van de afgelopen frequentieveiling zouden de netwerken rond deze tijd enigszins moeten werken. Zo gaat bellen nog via 3G.

Het 4G-netwerk, ook wel LTE of Long Term Evolution genoemd, komt in Nederland traag tot stand in vergelijking met andere landen. Dat ligt aan de beperkte beschikbaarheid van telefoons en tablet pc’s die LTE ondersteunen. Maar het komt ook omdat niet alle frequenties beschikbaar zijn: alleen de 2,6 GHz band wordt op dit moment voor 4G gebruikt. In oktober worden via een ‘multibandveiling’ ook de meer geschikte 800, 1800 en 1900 MHz-frequentieblokken toegewezen.

De 4G-aanbiedingen in Nederland zijn tot nu toe vooral gericht op zakelijke gebruikers. Maar in andere landen, met name in de VS en Zuid-Korea, is 4G al beduidend populairder, ook bij consumenten.

Fabrikant LG, dat de apparatuur levert waarmee de studenten Diergeneeskunde aan de slag gaan, heeft zich in LTE gespecialiseerd: het bedrijf zegt een kwart van alle patenten in bezit te hebben, ter waarde van bijna 6,5 miljard euro. Dankzij de groei van de LTE-markt in de VS en Zuid-Korea is LG’s aandeel in die landen beduidend hoger dan in Nederland. „We hebben in Korea het afgelopen jaar drie miljoen LTE-apparaten verkocht”, zegt Bas Dekker, directeur van LG Nederland. In het thuisland kan de fabrikant profiteren van een nauwe samenwerking met een ander onderdeel van de LG-familie, de Koreaanse provider U+.

In Europa is de 4G-acceptatie ook al verder dan in Nederland: in Zweden is het snelle mobiele net van TeliaSonera al in de lucht. En in Duitsland wordt 4G gebruikt om veraf gelegen huishoudens van een breedbandverbinding te voorzien, als alternatief voor kabel of satelliet.

De internationale afstemming van de 4G-standaarden verloopt nog niet helemaal naar wens. Zo introduceerde Apple eerder dit jaar een nieuwe iPad met 4G-verbinding. Maar bijvoorbeeld Australische klanten waren teleurgesteld dat het apparaat daar niet de beloofde breedbandverbinding kon waarmaken.

De reden: in de VS gebruiken providers andere frequenties voor de LTE-technologie, namelijk de 700 en 2100 MHz-band. De iPad zal – in zijn huidige vorm – dus ook niet werken op de Nederlandse 4G-netwerken. Dat euvel geldt voor meer LTE-toestellen, die in eerste instantie ontwikkeld zijn voor de grotere Amerikaanse markt. In de komende jaren zullen deze roamingsproblemen naar verwachting verdwijnen, als de meeste landen de 800 en 1800 MHz band voor LTE gaan gebruiken.

Om verdere klachten en rechtszaken te voorkomen heeft Apple de toevoeging ‘4G’ bij de iPad voorlopig verwijderd. Wie de iPad in Nederland gebruikt, wordt teruggeschakeld naar 3G – inmiddels wel goed voor snelheden tot 20 Mbit.

    • Marc Hijink