Een volksopera die de buurt bij elkaar brengt

In een oude volkswijk in Amsterdam-Noord bereidt de buurt een eigen opera voor. Over de liefde tussen Danny uit het oude Floradorp en Rozemarijn uit het rijke Buiksloterdijk.

Nederland, Amsterdam, 16 mei 2012 Voorbereidingen op de Volksopera Floradorp van 2 en 3 juni 2012: Posters plakken en muzikale repetities van het koor. Foto: Thomas Bokeloh

Mario Elzinga (50) woont in een lichtblauw rijtjeshuis met gele kozijnen. Voor de ramen hangen witte lamellen, gecombineerd met gedrapeerde vitrage. In zijn vensterbank staan een paar plantjes. De overburen hebben daar porseleinen beeldjes neergezet van een steigerend paard, een olifant en een papegaai. Verderop in de straat staat een tuinkabouter van een meter hoog naast een voordeur.

Dit is Floradorp, een van de oudste buurten in Amsterdam-Noord. Mario Elzinga is een rasechte Floradorper. Het is een volkswijk waarbewoners graag in joggingbroek over straat lopen. Deze zomer, nu het Nederlands elftal speelt, kleuren de straten er oranje. Elke winter, op oudejaarsnacht, vindt op een veldje aan de rand van de buurt de grootste kerstbomenverbranding van de stad plaats. De viering mondde tot een paar jaar geleden regelmatig uit in nachtelijke rellen.

Mario Elzinga woont hier al meer dan twintig jaar, met zijn vrouw. Hij werkt niet, hij is arbeidsongeschikt. Zijn hobby: zingen. Elke dag plugt hij zijn microfoon in een versterker en zingt in zijn huiskamer liedjes uit het oeuvre van zijn Amsterdamse held André Hazes. Tot afgelopen winter. Toen belde buurtgenoot René van ’t Erve bij hem aan. Of hij mee wilde doen aan een opera. Natuurlijk wilde Elzinga dat: „Ik heb altijd gedroomd van een zangcarrière.”

Van ’t Erve (46) is documentairemaker en zanger in een Amsterdams koor. Hij wilde Elzinga en andere Floradorpers strikken voor een volksopera op het veldje van de kerstbomenverbranding. Het leek van ’t Erve, die zes jaar geleden vanuit het Amsterdamse centrum in de buurt kwam wonen, dé manier om zijn buren eens te leren kennen. En om „de sociale cohesie” te vergroten. Een prachtidee, vond het stadsdeel, dat de opera subsidieert met de oude ‘Vogelaargelden’ voor achterstandsbuurten.

Van ’t Erve haalde meer buren over om mee te doen aan zijn openluchtopera. Hij organiseerde audities in buurthuis. Daarna ging het snel: solisten, een koor, figuranten, een dirigent en het orkest van het conservatorium werden geregeld. Hij haalde zelfs „de deftige” bewoners van de aangrenzende Buiksloterdijk over om mee te zingen in het operakoor.

De Nederlandstalige volksopera van Van ’t Erve vertelt een Romeo en Julia-achtig verhaal. Over de liefde tussen de arme Danny uit Floradorp en de rijke Rozemarijn van de Buiksloterdijk. Hun families verbieden hen bij elkaar te zijn. „Het had waargebeurd kunnen zijn”, zegt Liesbeth van Zoolingen (54) die de moeder van Rozemarijn speelt in de opera. „Burenruzies zijn hier meestal familieruzies. Hele generaties wonen hier in het dorp.”

Van Zoolingen woont pas twee jaar in de buurt en doet mee aan de volksopera „om erbij te horen”. De man met wie ze een jaar geleden trouwde is een „echte Floradorper”. Zij komt uit het rijke Nieuwendam, een paar kilometer verderop. In het begin was ze een beetje schuw, zegt ze. Ze moest wennen aan de bemoeizucht van de buurtbewoners. „Als ze je niet kennen en je praat niet gezellig mee, vinden ze al snel dat je kapsones hebt.” Dat is over, zegt ze, mede dankzij de opera. „De hele buurt is in de ban van de opera.”

Elzinga oefende elke dag zijn tekst van het Duivenmelkerslied op muziek uit de opera Carmen. Tot een maand geleden. Hij kreeg een hersenbloeding toen hij van zijn broer, die ook in het dorp woont, naar huis liep. Hij werd wakker in het ziekenhuis. De vele steunbetuigingen uit de buurt en het uitzicht op de uitvoering van de volksopera helpen hem te revalideren, zegt hij. Elzinga is inmiddels uit zijn rolstoel, maar is nog niet beter.

Peter Lotten (58) – spijkerbroek, spijkerjas en baret – is met een groep buurtbewoners op pad om aankondigingsposters te plakken op vuilnisbakken, deuren en ramen. Hij zingt in het operakoor en is „beretrots” op het dorp. „Zoveel Floradorpers die al bijna een jaar lang elke week oefenen. Dit wordt een succes, dat vóél ik.” Lotten vindt het jammer dat Floradorp een negatief imago heeft. Deze opera bewijst het tegendeel, zegt hij.

Even later staat hij met het voltallige koor op een repetitie in te zingen de kerk. Ineens worden de klapdeuren van de kerk opengeduwd. Er klinkt luid gezang: Kom mijn duifje haast je naar je nest/ kom vlug terug! kom vlug terug! Het is Elzinga, sokken in slippers en een loopstok in de hand. De tientallen koorleden applaudisseren en lopen op hem af. Elzinga zegt dat hij nog niet helemaal beter is maar dat hij vastbesloten is er dit weekend, als de opera wordt opgevoerd, bij te zijn. Nu kan het niet meer misgaan, zegt Van ’t Erve. Of het moest gaan regenen.

De Volksopera Floradorp speelt 2 juni om 21:45 uur en 3 juni om 22.00 uur. Locatie: grasveld kerstbomenverbranding, Floraweg.

    • Yasmina Aboutaleb