Maak een einde aan die eindeloze meivakantie

Feestdagen in Nederland zijn te veel geclusterd in mei. Schrap Hemelvaart en Pinksteren en zoek twee vrije dagen elders in het jaar, stelt Peter van der Vlis voor.

Hè hè, eindelijk is die eindeloze meimaand met al zijn vakantiedagen voorbij. Tweede Kamerlid Wouter Koolmees (D66) pleitte onlangs voor de afschaffing van een of meer nationale feestdagen, bijvoorbeeld Tweede Pinksterdag. Ik bepleit vervanging en betere spreiding.

Een paar weken geleden maakte Portugal bekend vier nationale feestdagen te schrappen, om de economie en concurrentiekracht te bevorderen. Dit mag ook wel. Met zestien nationale feestdagen hoort Portugal tot de koplopers in Europa.

Onder aan deze lijst bungelt Nederland, met negen feestdagen. Hiervan vallen er twee per definitie op zondag: Eerste Paasdag en Eerste Pinksterdag. Drie zijn altijd doordeweeks: Tweede Paasdag, Hemelvaart en Tweede Pinksterdag. Voor de overige vier geldt bij ons, anders dan bijvoorbeeld in het Verenigd Koninkrijk en België, niet de regel dat feestdagen die in het weekend vallen, worden gecompenseerd op een werkdag. Dus in ‘slechte’ jaren – vanuit werknemersoogpunt – als 2010 en 2011 kan het voorkomen dat de negen officiële feestdagen slechts resulteren in vier vrije werkdagen.

In geen ander land dan Nederland zijn de feestdagen zo slecht gespreid. Er zijn twee clusters: het ‘kerstcluster’, met drie feestdagen binnen een week (25-26 december en 1 januari), en het voorjaarscluster, in een periode van vijftig dagen tussen eind maart en medio juni. De precieze data in deze tweede periode verschillen van jaar tot jaar – ze zijn afhankelijk van de maanstand. Eerste Paasdag valt op de eerste zondag na de eerste volle maan op of na 21 maart.

In het tweede cluster vallen de twee zondagse feestdagen, de drie doordeweekse feestdagen alsmede Koninginnedag. Ook 5 mei, Bevrijdingsdag, die voor sommige sectoren altijd en voor andere eens in de vijf jaar een vrije dag is, valt altijd in het tweede cluster.

Met het kerstcluster is niets mis. Het valt per definitie in het eindejaarsreces. Hierin zijn scholen, veel overheidsinstellingen en bedrijven dicht. Het voorjaarscluster pakt daarentegen vaak ongelukkig uit, vooral voor gezinnen met kinderen.

Vroeger hadden we in Nederland een paasvakantie van een of twee weken om de Paasdagen heen. In de meeste buurlanden bestaat deze nog steeds, maar in het kader van een betere vakantiespreiding is deze in ons land een aantal jaar geleden vervangen door een meivakantie.

Het gevolg hiervan is dat er na een lang paasweekend met twee vierdaagse schoolweken een meivakantie volgt die – afhankelijk van de regio en school – één of twee weken duurt en soms zelfs langer, als er een Koninginnedag aan voorafgaat, al dan niet met een overbruggingsdag.

In het geval van een vroege Pasen valt Hemelvaart soms in deze meivakantie, maar meestal – zoals dit jaar – volgt het lange Hemelvaartsweekend binnen afzienbare tijd erna. Een week later volgt nog het Pinksterweekend, al dan niet in combinatie met nog maar eens een vrije schoolweek. Het komt erop neer dat kinderen in mei in de meeste jaren slechts een handvol dagen naar school gaan.

Een ruime meerderheid van de Nederlandse bevolking heeft tegenwoordig geen idee meer van de betekenis van de hemelvaartsviering en Pinksteren. Vermoedelijk denken veel mensen dat Pinksteren is vernoemd naar Pinkpop. Hoeveel weten er nog dat het heeft te maken met de Heilige Geest, die vijftig dagen na Pasen neerdaalde over de apostelen?

Gelet op deze sleetsheid, de ontkerkelijking, de slechte spreiding en de meivakantie bepleit ik een ‘opfrissing’ van onze nationale feestdagen. Kerst en Pasen mogen blijven. Met deze feesten doen we recht aan onze christelijke traditie. Nieuwjaar blijft ook. Prins Willem-Alexander moet te zijner tijd maar bepalen wat hij doet met Koninginnedag – dan wellicht ‘Koningsdag’. Hemelvaart en Pinksteren dienen daarentegen te worden afgeschaft en te worden vervangen door twee nieuwe feestdagen, in een andere periode van het jaar, bij voorkeur in de zomer of vroege herfst.

Het vinden van geschikte vervangende dagen zal overigens geen sinecure zijn. Veel historische gebeurtenissen in onze vaderlandse geschiedenis vonden plaats in de winter en het voorjaar. Weinig soelaas bieden de geboortedag van Willem van Oranje (24 april) en de dag waarop het Verdrag van Rome werd ondertekend (25 maart). Deze dagen zouden immers weer vallen in het vermaledijde voorjaarscluster.

De Unie van Utrecht werd getekend op 23 januari. Die dag valt te dicht op het Kerstcluster, en niet in een mooie periode van het jaar.

De Grondwet van 1848 trad in werking op 3 november. Dit is evenmin ideaal, maar deze dag kan in aanmerking komen. Voor zomerse dagen valt te denken aan 15 augustus, de dag waarop de Tweede Wereldoorlog pas echt eindigde na de overgave van Japan, of aan herinvoering als Koninginnedag van 31 augustus, de verjaardag van koningin Wilhelmina – maar deze data liggen niet echt voor de hand.

Het vinden van geschikte vervangende dagen vergt meer discussie en tijd, maar laten we het alvast eens worden over het principe dat Hemelvaart en Pinksteren vanaf 2013 worden afgeschaft. Vervolgens kan een nationale commissie suggesties voor alternatieven inzamelen en voorselecteren. Hierna kan de hele bevolking via een stemming op internet bepalen wat onze nieuwe nationale feestdagen worden.

Peter van der Vlis is bedrijfsmanager en vader van schoolgaande kinderen.