Wat zeggen gelaatstrekken over iemands karakter?

Er valt veel af te lezen aan een gezicht, schrijft Ineke van der Mast uit Leiden. In haar ervaring verraadt een gezicht zelfs de intelligentie van een persoon. Zij vraagt: kunnen we iemands karakter aflezen uit zijn gezicht?

„We zijn heel goed in het herkennen van gezichtsuitdrukkingen”, zegt cognitief wetenschapper Romke Rouw. Zij is verbonden aan de Universiteit van Amsterdam en deed promotieonderzoek naar gezichtsherkenning. „De evolutionaire verklaring daarvoor is dat je heel snel iemands intenties moet kunnen beoordelen. Gaat deze persoon mij aanvallen of niet?”

Maar over het voorspellen van iemands intelligentie aan de hand van zijn of haar gezicht is weinig onderzoek gedaan. „De vraag zit in de richting van de fysiognomie”, zegt Rouw bedenkelijk. „Dat is een pseudowetenschap die twee eeuwen geleden werd ontwikkeld. Wetenschappers dachten bijvoorbeeld aan de hand van de breedte van iemands schedel een criminele inborst te kunnen voorspellen.”

Des temeer onderzoek is er gedaan naar de veronderstelde betrouwbaarheid van een persoon. „We schatten voortdurend in of we iemand wel of niet kunnen vertrouwen. Dat gaat zelfs zo ver dat mensen de neiging hebben in de tram naast iemand te gaan zitten die op hen lijkt en bijvoorbeeld mensen met een andere huidskleur onbewust ontwijken.”

Mensen met een babygezicht, een ronde mond en ogen met een verbaasde uitdrukking worden als niet bedreigend en dus betrouwbaar ervaren. Wijzen de mondhoeken en wenkbrauwen naar beneden, dan wordt een persoon eerder als agressief en dus onbetrouwbaar ervaren.

De Amerikaanse psycholoog Alexander Todorov liet in een onderzoek zien hoe belangrijk gelaatstrekken zijn in de keuzes die we maken. Hij toonde aan dat een verkiezingsuitslag redelijk goed te voorspellen is aan de hand van de indruk die de gezichten van de deelnemers maken.

„Toch gaan wetenschappers ervan uit dat uiterlijk nauwelijks iemands karakter bepaalt”, zegt Rouw. Iemands gezicht zegt dus toch niet alles.

Ook een vraag voor deze rubriek? Mail naar vraag@nrc.nl