Staat is failliet? Nee, we zwemmen in vermogen

Eind van de maand, moment voor de meest memorabele mensen en mei trends.

5De lieveling. Directievoorzitter Feike Sijbesma van DSM heeft niet alleen een naam die nuchterheid uitstraalt, hij doet ook alle dingen die Nederland van een moderne topman verwacht. DSM, de multinational uit Heerlen, heeft zichzelf meermalen opnieuw uitgevonden (staatsmijnen, energiebeheer, chemie) en profileert zich nu als toeleverancier voor farma. Sijbesma kocht afgelopen maand opnieuw voor een paar honderd miljoen een buitenlandse onderneming. En hij investeert 100 miljoen euro in onderzoek en ontwikkeling in Delft en Heerlen. Hij neemt zelf een zware maatschappelijke bijbaan (commissaris van De Nederlandsche Bank). En hij vindt twee vrouwen om zijn eigen raad van commissarissen te versterken. Ook al is het pas mei, de prijs voor het bedrijf van het jaar is hierbij vergeven.

4De transfer. Heeft de top van het Nederlandse bedrijfsleven opeens het licht gezien? Naast de twee nieuwe vrouwen in de raad van commissarissen van DSM, zijn er nog twee benoemingen die het glazen plafond negeren. Stephanie Hottenhuis promoveert intern bij adviesbureau Arcadis naar de raad van bestuur, terwijl bouwbedrijf BAM Thessa Menssen recruteerde als nieuwe financieel directeur. Menssen deed het financiële werk eerder voor het Havenbedrijf Rotterdam. Het zal wel toeval zijn, maar de grootaandeelhouder van het Havenbedrijf, de gemeente Rotterdam, besloot vorig jaar de beloningen aan de top meer in lijn brengen met publieke soberheid. Menssen verdiende bij het Havenbedrijf vorig jaar 268.010 euro plus variabele beloning op korte (46.902) en lange termijn (40.202). BAM-bestuurders verdienden vorig jaar tweemaal zoveel aan basissalaris en ruim vijf maal zoveel kortetermijnbonus.

3Uw schuld? Naar de balans van een onderneming kijken maar weinig banken en beleggers, totdat geldzorgen bij zo’n bedrijf manifest worden. Zo is het ook met Nederland. De overheidsbalans met de nationale bezittingen en schulden die demissionair minister Jan Kees de Jager (Financiën) deze maand plichtsgetrouw naar de Tweede Kamer heeft gestuurd is voor kennisgeving aangenomen. Maar met de Europese schuldencrisis en het latente verlies van onze AAA-status komt de vraag naderbij: heeft Nederland meer schuld dan bezit? Wat wilt u eerst, het goede of het slechte nieuws? Het tweede?

Nederland heeft twee balansen: de staatsbalans (rijksoverheid alleen) en de overheidsbalans (complete collectieve sector). De staatsbalans had eind 2011 een tekort van 1 miljard. Wel beter dan het tekort van 14,5 miljard in 2010. Zijn we dus al jaren failliet?

2Uw vermogen? De overheidsbalans met alle collectieve bezittingen (olie, gas en grond, weg en waterbouwwerken) en schulden (staatsobligaties) heeft wél een overschot. Liefst 384 miljard euro. Maar...de meest recente cijfers zijn nog van 2010.

1De barometer. Alle cijfers waren belabberd tot belazerd. Krimpende bedrijfsinvesteringen, een sprong in de werkloosheidscijfers, dalende huizenverkopen én huizenprijzen. Het dieptepunt is het antwoord op de reguliere vraag van het Centraal Bureau voor de Statistiek aan burgers naar hun financiële situatie in de komende twaalf maanden. Het CBS saldeert de negatieve en positieve reacties. In mei was het saldo 25 procent pessimist, het hoogste in 20 jaar.

Kortom: de crisis verdiept zich.

Menno Tamminga