Prachtige hoeve, maar waar is de buitenwereld?

L’Hiver dernier

Regie: John Shank. Met: Vincent Rottiers, Anaïs Demoustier, Florence Loiret Caille, Michel Subort.***

Het is een boerenbestaan zoals je je dat in het moderne West-Europa nauwelijks meer kunt voorstellen. Johann heeft van zijn ouders een klein veeteeltbedrijf in een bergachtige streek in Frankrijk geërfd. Met toewijding weidt hij twintig koeien, totdat zij rijp zijn voor de verkoop aan de slachter. Het is een economisch marginaal bestaan, maar Johann hecht eraan te doen wat zijn voorouders op de boerderij ook deden. Dan slaat het noodlot toe. De stal brandt af en de verzekering keert niet uit, omdat er geen controle op brandveiligheid heeft plaatsgevonden. Dat nekt het bedrijf, maar Johann blijft weigeren de realiteit onder ogen te zien. Tragedie geboren.

De weidse pracht waarin Johann leeft, is indrukwekkend en prachtig in beeld gebracht. Toch is L’Hiver dernier niet een ‘Heimat’-film naar Duits model, waarin de personages met de aarde vergroeid lijken. Shank vertelt het verhaal door de prachtig gespeelde sociale betrekkingen van Johann met zijn omgeving – zonder uitzondering zwijgzame types.

Met zijn nadruk op de indrukwekkende tragedie kent de film één ernstige beperking: er is geen wijdere context. De buitenwereld lijkt in het geheel niet door te dringen in de hoeve: er staat nooit een radio aan, er is geen tv, de rest van de wereld bestaat niet. Dat geeft natuurlijk geen goed beeld van de problematiek van kleine, traditionele boerenbedrijven die in Europa – en daarbuiten – in hun bestaan worden bedreigd. Shank heeft ervoor gekozen de problematiek te verengen tot het persoonlijk drama alleen: jongeman wil de ondergang niet aanvaarden. Dat is het goed recht van een kunstenaar. Maar de film zou nog veel beter zijn wanneer hij, behalve erg mooi, ook nog een beetje relevant zou zijn.