Hardwerkende huismerken

Natuurlijk wordt de hardwerkende Nederlander gepakt. Wie zou je anders moeten pakken? De zachtwerkende Nederlander? Van arme stakkers valt niet te plukken. En de puissant rijke renteniers zijn niet talrijk genoeg. Miljarden kun je alleen ophalen bij een verzameling die voldoet aan twee voorwaarden: ze heeft een grote omvang en een stabiel inkomen. Precies die groep staat ’s ochtends tussen acht en negen op snelwegen en treinperrons.

Vakbonden hebben berekend dat het schrappen van de reiskostenvergoeding de gemiddelde forens zo’n 600 tot 1.200 euro gaat kosten. Dat is een boel geld, maar het zal niemand doden. Het zal alleen scherper zichtbaar maken wat we al weten: dat we de productieve jaren van onze levens doorbrengen in schappen van supermarkten, waar ons prijsstickertje bepaald wordt door een eenvoudig sommetje: ons jaarsalaris gedeeld door het aantal gewerkte uren. Bovenaan staan de gelukkigen die maximaal betaald krijgen voor hoegenaamd niet werken. Onderaan de ongelukkigen die minimumloon vangen voor keihard bikkelen.

In de salarisonderhandelingen zal voortaan duidelijk worden wiens marktwaarde zo hoog is dat hij z’n reiskostenvergoeding netto bij z’n loon krijgt opgeteld – de A-merken en Excellent-producten - en wie dat niet waard is, wie als cheapy euroshoppertje op de laagste plank blijft.

Op zichzelf is het een prima plan van D66 om de 40-urige werkweek in ere te herstellen. Alleen bij de hardwerkenden zijn immers miljarden te halen. Maar vergeet niet dat alleen de arbeiders onderin de schappen die uren daadwerkelijk gaan ‘draaien’ – samen met de kleine toplaag die zichzelf nu al 80 uur per week met een stugge vastberadenheid naar hun maagzweren en hardinfarcten toewerkt. De meeste arbeidskrachten daartussenin – de trouwe, hardwerkende huismerken – werken net als nu parttime.

De 40-urige werkweek zal niemand doden, maar alleen scherper zichtbaar maken wat onze verschillen in marktwaarde zijn. Om de snelheid en het hoeveel transacties op die markt wat op te stuwen komt er een soepeler ontslagrecht. In de supermarkt gaan onze marktwaarden sneller schommelen, nemen transfers toe en vallen verliezers eerder buiten de boot, als winkeldochters en voedselbankrestjes.