Wij zijn allen Griekse Joden

Politici, intellectuelen en kunstenaars moeten het oplevende racisme in Europa een halt toeroepen, stellen Benjamin Abtan en negentien anderen.

De neonazipartij Gouden Dageraad heeft deze maand het Griekse parlement betreden. Met het embleem dat is afgeleid van het hakenkruis, de Hitlergroet, de verwijzing naar Mein Kampf, de antisemitische en racistische ideologie, de Holocaustontkenning, het geweld tegen migranten, de dreigementen tegen journalisten en de persoonsverheerlijking is de partij de rechtstreekse opvolger van de Duitse nationaal-socialistische partij, die Europa en de rest van de wereld heeft geleid naar chaos en bloedvergieten.

Helaas is Griekenland niet het enige land dat wordt bedreigd door deze opleving van de nazi-ideologie. De president van Letland heeft dit jaar voor het eerst zijn steun verleend aan de jaarlijkse mars van oud-Waffen-SS’ers, forse kritiek ten spijt. In Oostenrijk staat de FPÖ, een extreem-rechtse organisatie die de nostalgie naar het Derde Rijk koestert, bovenaan in de peilingen voor de volgende parlementsverkiezingen. In Hongarije is er de Hongaarse Garde, de nazaat van de Pijlkruisers – de voormalige militie die verantwoordelijk was voor de uitroeiing van Joden en zigeuners – die de Joodse bevolking terroriseert en rechtstreeks verantwoordelijk is voor de uitlokking van dodelijke aanslagen tegen Roma.

Deze opleving is mogelijk gemaakt door de systematische aanval van extreem-rechtse partijen op het republikeinse ideaal dat erkent dat iedereen behoort tot dezelfde nationale gemeenschap. Deze campagne tegen de ‘saamhorigheid’ is gemodelleerd naar het model van de strategie van Geert Wilders voor zijn Partij voor de Vrijheid, gelanceerd aan het begin van deze eeuw. De kern van deze strategie is de verberging van een retoriek die rassenongelijkheid propageert achter een ‘culturele’ strijd tegen de zogeheten ‘islamisering van Europa’.

In deze aanhoudende economische en sociale crisis, die voeding geeft aan een verwoede speurtocht naar zondebokken en de angst versterkt dat het ‘oude continent’ ten onder zal gaan, is deze strategie verontrustend doeltreffend gebleken. Extreem-rechtse partijen zijn hierdoor in staat gesteld regeringscoalities te steunen – of zelfs mede te vormen – en hiermee en passant racistische en antisemitische uitspraken te normaliseren. Dit nieuwe extreem-rechts heeft de weg bereid voor partijen die net als de Gouden Dageraad rechtmatig stemmen kunnen winnen door openlijk haat te prediken.

Ten overstaan van deze angstaanjagende situatie – geïllustreerd door de verkiezing van neonaziafgevaardigden in het Griekse parlement – spreken wij onze solidariteit uit. Wij zijn allen Griekse Joden.

Wij weigeren te aanvaarden dat op ons continent Joden, immigranten, moslims, Roma of zwarten voor hun leven zouden moeten vrezen om wie ze zijn. Wij vragen alle burgers, politieke partijen, vakbonden, maatschappelijke organisaties, intellectuelen en kunstenaars om extreem-rechts te bestrijden, door de Europese droom te bevorderen en tot leven te brengen. We moeten altijd onthouden dat deze droom is gebouwd op de puinhopen van het nazisme. We mogen nooit de Shoah vergeten. Onze droom is een continent dat vrij is van racisme en antisemitisme. Het is het project van een maatschappij die is gebaseerd op ‘saamhorigheid’ – over de grenzen heen.

Om deze droom weer belichaamd te zien, moet dringend een eind worden gemaakt aan twee dogma’s. Ten eerste moeten we af van het dogma van de bezuinigingen en de vreselijke schade waarvoor dit verantwoordelijk is, omdat het de voorwaarden schept die het succes verklaren van de populistische partijen en de toekomst beperkt van onze Europese jeugd, die wordt geofferd op het altaar van die eeuwige bezuinigingen.

Ten tweede moeten we af van het dogma van ‘de vesting Europa’, dat voeding geeft aan de verspreiding van uitspraken tegen immigranten en de afsluiting van de Europese grenzen, vooral omdat een kernelement van de Europese naoorlogse identiteit – het stelsel van sociale voorzieningen – vergt dat de economische inbreng van immigratie blijft voortduren.

Het is van het grootste belang dat de Europese instellingen met hernieuwde inzet streven naar democratie, sociale vooruitgang en gelijkheid. De burgers die – vooral in crisistijd – doelwit van raciaal en sociaal geweld zijn, moeten worden beschermd. Nu Europa een gestage aanval op zijn principes ondergaat, moeten we werken aan een sterker Europa. Als we de Europese droom niet tot leven weten te brengen, zijn we veroordeeld tot dezelfde nachtmerrie – in Griekenland en in de rest van Europa.

Benjamin Abtan is voorzitter van de European Grassroots Antiracist Movement. Gabriel Axel is een Deense filmregisseur. Daniel Barbu is hoogleraar aan de Universiteit van Boekarest. Dario Fo is een Italiaanse winnaar van de Nobelprijs voor de Literatuur. Jovan Dijvak was verdediger van het belegerde Sarajevo. Svetlana Gannushkina is leider van de Russische mensenrechtenorganisatie Memorial. Anthony Giddens is een Britse socioloog. Amos Gitaï is een Israëlische filmregisseur. Thomas Hylland Eriksen is hoogleraar aan de Universiteit van Oslo. Béate en Serge Klarsfeld zijn voorzitter van Fils et filles de déportés juifs de France. Bernard Kouchner is een Franse oud-minister van Buitenlandse Zaken. Bernard-Henri Lévy is een Franse filosoof en schrijver. Adam Michnik is een Poolse historicus, essayist, journalist en voormalig lid van Solidarnosc. Miguel Angel Moratinos is een Spaanse oud-minister van Buitenlandse Zaken. Amélie Nothomb is een Belgische schrijver. Dominique Sopo is voorzitter van de Franse organisatie SOS Racisme. Oliviero Toscani is een Italiaanse fotograaf. Elie Wiesel is een Amerikaanse winnaar van de Nobelprijs voor de Vrede en schrijver. A.B. Yehoshua is een Israëlische schrijver en essayist. Dit pamflet kan worden ondertekend op weareallgreekjews.eu