Van wie is Lampedusa?

Fotograaf Dirk-Jan Visser maakte een fotoproject over Lampedusa: het eiland dat bekendstaat om bootvluchtelingen.

Lampedusa was altijd een populair vakantie-eiland. Vooral Italianen komen er in de zomermaanden voor zon, zee en strand. En nog steeds.

Maar veel bekender is het eiland inmiddels als aankomstplaats van duizenden Afrikaanse bootvluchtelingen die hun geluk in Europa willen beproeven. Met het uitbreken van de onlusten vorig jaar in Noord-Afrika werd het eiland in korte tijd overspoeld door tienduizenden vluchtelingen die in gammele bootjes de overtocht vanuit Tunesië en Libië waagden. Vluchtelingen waren gedwongen op straat of in geïmproviseerde tentenkampen te overnachten. Het eiland kreeg een negatief imago, waardoor er in mei en juni vorig jaar 30 procent minder toeristen naar het eiland kwamen.

Berlusconi beloofde daarop tijdens een bezoek aan Lampedusa, dat het eiland terug gegeven moest worden aan de bewoners. In 48 uur werden alle bootvluchtelingen naar het vasteland gebracht. Voortaan zouden de vluchtelingen meteen een transfer naar het Italiaanse vaste land krijgen. Hulporganisaties als UNHCR en het IOM verlieten onder groot protest het eiland. Ze konden zich niet vinden in het feit dat de uit zee opgepikte vluchtelingen, vaak dodelijk vermoeid en uitgedroogd, nog eens 200 kilometer met de kustwacht moeten varen om de zuidkust van Sicilië te bereiken.

„Natuurlijk komen hier nog vluchtelingen aan”, zegt eilandbewoner Fabiana. „Nu voor de beeldvorming alles geregeld is, kijkt niemand meer naar Lampedusa. Maar waarom zitten die jongens uit Somalië hier al drie weken in dat bungalowpark en wie is verantwoordelijk?”

En inderdaad. Agmed (20), Nasser (22) en Ahmed (18) uit Somalië zwerven doelloos door het dorp. Zij zijn nu drie weken op Lampedusa. „’s Ochtends gaan we zwemmen, ’s middags lopen we 5 kilometer naar het dorp om te kijken of er wat te regelen valt”, vertelt Agmed. Op 31 maart waren ze met 55 anderen per boot vertrokken uit Libië. Tien mensen overleefden de tocht niet. „Nadat we de tweede dag motorpech kregen, werden sommige mensen gek. Ze sprongen over boord en gingen zwemmen. Anderen waren gewoon opeens dood, die gooiden we overboord. Na vier dagen werden we opgepikt door de kustwacht. We waren Lampedusa voorbijgedreven.” Toen de groep aankwam op Lampedusa werd deze meteen gesplitst. Vierentwintig mensen werden overgeplaatst naar Sicilië, de rest werd ondergebracht in een bungalowpark.