Niemand weet wat hier binnen gebeurt

In animeerbars vindt geen prostitutie plaats, zeggen de eigenaars. Toch wil het CDA in Rotterdam ze sluiten. „Het circuit verplaatst zich naar de verborgen hoek.”

Deze cafés in het Rotterdamse Scheepvaartkwartier lijken op seksclubs, maar zijn het niet. Foto Peter de Krom

Een groepje meiden hangt aan de bar. Ze hebben dikke lippenstift op. Dragen roze, korte rokjes. Ze wachten. Op een man.

Na een kwartiertje stapt er iemand binnen. Het is een oudere man met warrige, grijze haren. De meiden veren op. Eén van hen loopt naar hem toe. Ze streelt over zijn buik, kijkt hem verleidelijk aan. „You buy me a drink?” Even later zijn ze aan het dansen. Ze strelen elkaar.

Deze bar, met ondoorzichtige ramen en rode sfeerlampen, lijkt in alles op een doorsnee seksclub. Toch is er een verschil: café Le Petit aan de Scheepstimmermanslaan in Rotterdam staat officieel te boek als café. Hetzelfde geldt voor de kroegen verderop in het Scheepvaartkwartier. De wijk naast de Erasmusbrug is een populaire vestigingsplaats voor zogeheten ‘animeerbars’. Hier werken vrouwen die zich laten trakteren op dure drankjes, in ruil voor erotische wederdiensten. Geen seks. Zeggen de eigenaren.

Maar de animeerbars liggen onder vuur. Onlangs werden twee bars en een sekshotel in het Scheepvaartkwartier gesloten op grond van de wet Bibob. Deze wet uit 2003 maakt het makkelijk ondernemers met mogelijk criminele connecties vergunningen te weigeren. De Rotterdamse CDA-fractie wil helemaal af van de bars, vanwege hun „louche imago”. Morgen vergadert de gemeenteraad over de toekomst van de bars.

Le Petit is zo’n animeercafé. Zware gordijnen voor de ramen. Binnen klinkt zachte Motownmuziek. Een jonge vrouw in een wit jurkje beweegt mee. Ja, ze wil best vertellen hoe haar werk eruit ziet. Maar eerst een drankje. „Anders mag ik niet met je praten.”

Ze is een 21-jarige Russische, sinds een jaar in Nederland. Hiervoor werkte ze in Ierland, als paaldanseres. „Dit is leuker”, zegt ze. „Hier hoef ik alleen een beetje te flirten.” De mannen met wie ze praat betalen door een ciderachtig bubbeldrankje voor haar te bestellen. Prijzen variëren van 12 tot 25 euro. Voor een lapdance moet een duurdere bestelling worden gedaan. En seks? Dat doet ze niet. Maar het gebeurt wel vaak, zegt ze, dat animeermeisjes seks hebben met klanten. „Ze gaan tussendoor even met een man mee naar huis. Of geven hun telefoonnummer om na sluitingstijd af te spreken.”

Veel seksafspraken vonden plaats in het inmiddels gesloten Hotel de Botel, ook gelegen in het Scheepvaartkwartier. Bij het bedrijf konden kamers per uur worden gehuurd. Onlangs werd de vergunning ingetrokken. De eigenaar van het hotel zou banden hebben met de in opspraak geraakte seksexploitant Jos van der M. Deze is verwikkeld in diverse rechtszaken, onder meer wegens belastingfraude.

Door het schimmige circuit waar de bars deel van uitmaken, wil de Rotterdamse CDA-fractie ze laten sluiten. „Ze hebben een duistere, sleezy uitstraling”, vindt fractievoorzitter Wubbo Tempel. „Niemand weet precies wat daar gebeurt. Er is weinig toezicht, omdat het juridisch gezien gewone cafés zijn. Meiden die daar werken zijn minder beschermd dan in een seksinrichting, waar minimaal zes keer per jaar wordt gecontroleerd.”

Volgens Dina Siegel, hoogleraar criminologie aan de Universiteit Utrecht, spelen animeercafés een faciliterende rol voor prostituees. „Er zijn zeker meisjes die in zo’n bar werken om aan klanten te komen.” Siegel deed jarenlang onderzoek onder prostituees in Nederland uit Midden- en Oost-Europa. Velen van hen komen naar Nederland omdat ze het beeld hebben dat hier goed verdiend kan worden in de prostitutie. „Maar dat blijkt na aankomst tegen te vallen”, zegt Siegel. „Veel van deze meisjes hebben weinig contacten en geen pooier. Dus gaan ze zelf manieren bedenken om aan klanten te komen. Deze bars zijn daar een goede gelegenheid voor.”

De politie zegt er weinig tegen te kunnen doen. „Wij gaan er niet over met wie vrouwen mee naar huis gaan”, laat een woordvoerder van de politie weten. „Zie maar eens te bewijzen dat het om prostitutie gaat. Een animeermeisje kan ook zeggen: ik ga met hem mee omdat we zo’n geweldige klik hebben.”

Ook burgemeester Aboutaleb zegt geen reden te zien tot ingrijpen. Wel gaat het prostitutiebeleid in Rotterdam veranderen: er komt een ‘uitsterfconstructie’ voor seksclubs in het Scheepvaartkwartier en de ‘s-Gravendijkwal. Zodra de bordeelvergunning verloopt, komt deze te vervallen. De vergunning kan niet opnieuw worden aangevraagd.

Maar dat voornemen van de gemeente zal enkel zorgen voor een verschuiving binnen de Rotterdamse prostitutiebranche, voorspelt hoogleraar Siegel. „Die verschuiving is nu al bezig. Prostituees worden thuiswerkers. Ze kunnen steeds moeilijker aan de slag in bordelen. Door nog meer seksinrichtingen te laten uitsterven, zal het circuit zich alleen maar verder verplaatsen naar de verborgen hoek.”

Siegel denkt dat met name illegale vrouwen de dupe ervan zijn. Rotterdam krijgt minder bordelen, terwijl er jaarlijks „heel veel” meiden naar Nederland komen om in de prostitutie te werken. Siegel: „Zij zullen toch naar manieren blijven zoeken om aan klanten te komen. Desnoods in een bar.”