Na 24 jaar durft Suu Kyi haar land weer te verlaten

De Birmese oppositieleider Aung San Suu Kyi is op haar eerste buitenlandse reis sinds 1988. Birmese arbeiders in Thailand begroetten ‘Moeder Suu’ vanmorgen als symbool van het hervormende Birma.

Aung San Suu Kyi (met microfoon, rechtsboven) sprak vanmorgen Birmese gastarbeiders in Thailand toe. Foto AFP

Terwijl de tijd in haar woonplaats Rangoon leek stil te staan, volgde Aung San Suu Kyi de ontwikkelingen in de buitenwereld op televisie. Nu kan het Birmese democratie-icoon die met eigen ogen zien. Gisteravond landde ze in de bruisende metropool Bangkok met zijn glimmende winkelpaleizen, waar de Aziatische jetset met iPad in de hand caffe lattes drinkt.

Maar vanmorgen reisde ze meteen door naar een minder blinkende plaats, 30 kilometer ten zuiden van Bangkok. Daar verblijft een deel van de circa 2,5 miljoen Birmese gastarbeiders. Ze werd er als ‘Moeder Suu’ met overweldigend enthousiasme verwelkomd.

Het is de eerste buitenlandse reis van Aung San Suu Kyi in 24 jaar. Hiervoor weigerde ze het land te verlaten, uit angst dat de militaire junta haar niet zou laten terugkeren. Maar sinds de generaals na de verkiezingen van 2010 hun uniform verruilden voor een burgertenue, is er veel veranderd. De vervolgde activist die altijd onder huisarrest zat, is nu een gekozen parlementariër die op het hoogste niveau meepraat over hervormingen. President Thein Sein zegde zelfs zijn eigen bezoek aan Bangkok af, om niet te botsen met de reis van Suu Kyi.

In Thailand brengt ze verder een bezoek aan de ruim 100.000 Birmese vluchtelingen die aan de grens bivakkeren, op de vlucht voor geweld tussen het Birmese leger en etnische rebellengroepen. Daarnaast is ze de hoofdattractie van het World Economic Forum over Oost-Azië.

Toen Suu Kyi in 1988 vanuit haar woonplaats Oxford naar Birma reisde om haar stervende moeder te verplegen, had ze niet kunnen vermoeden dat ze er bijna een kwart eeuw zou vastzitten. De dochter van Birma’s held uit de onafhankelijkheidsstrijd, Aung San, had alleen de eerste vijftien jaar van haar leven in Birma doorgebracht. Daarna woonde ze in India, de Verenigde Staten en Groot-Brittannië, waar ze haar man Michael Aris leerde kennen.

Maar tijdens haar bezoek in 1988 braken grote demonstraties tegen de militaire junta uit, waar Aung San Suu Kyi zich bij aansloot. Dankzij haar familieachtergrond en haar redenaarstalent groeide ze al snel uit tot het gezicht van de democratiebeweging. Ze zou het grootste deel van de komende 24 jaar doorbrengen in huisarrest. Haar inspanningen werden in 1991 beloond met de Nobelprijs voor de Vrede.

Het regime had haar graag op een enkele vliegreis naar Londen gezet, maar Suu Kyi bleef in Birma. Ook al betekende dat dat ze haar kinderen al die jaren nauwelijks zag. Zelfs toen haar man kanker kreeg, wilde ze het land niet verlaten. Hij kreeg geen visum om haar te bezoeken, en ze hebben elkaar van 1995 tot zijn dood in 1999 niet meer gezien.

Suu Kyi bezoekt deze zomer Noorwegen, om haar Nobelprijs alsnog in ontvangst te nemen. Ze spreekt in Londen het parlement toe en zoekt een van haar zoons op. Ook zou ze in Genève de Internationale Arbeidorganisatie (ILO) toespreken.

De hele wereld wil nu een stukje van de Nobelprijswinnares, die zo lang was afgesloten van de buitenwereld. Gisteren ontmoette Suu Kyi ook de Indiase premier Manmohan Singh, die voet aan de grond probeert te krijgen in het buurland dat tot nu toe wordt gedomineerd door China. Hij nodigde haar uit om in India de prestigieuze Nehru Memorial Lecture te geven. Het zal voor de 67-jarige Suu Kyi met haar fragiele gezondheid lastig worden een balans te vinden tussen haar politieke werk in Birma en haar populariteit bij buitenlandse regeringen, die haar altijd hebben gesteund toen ze vastzat.