Wie wil nog verantwoordelijk zijn

De euforie over het Lenteakkoord is voorbij, en de Kunduzcoalitie blijkt een gelegenheidsverbond. De Kamer debatteert vandaag over een weesakkoord, betoogt Marc Chavannes.

Run op rollators – het Lenteakkoord zorgde ook voor geestige krantenkoppen. Veel nieuws ging de laatste dagen over gehoorapparaten, het ‘slopen van de arbeidsmarkt’ (FNV) en de forens die honderden euro’s kwijt is aan de niet meer belastingvrije reiskostenvergoeding.

Dit soort schademeldingen uit de vrijdag gepubliceerde begrotingsafspraken 2013 krijgen vandaag in de Tweede Kamer volop aandacht. Het keurmerk van het Centraal Planbureau zit er nog niet bij, dus iedereen kan het noodpakket zijn kant op praten. Maar voorbij is de lenteblijdschap dát er een akkoord is.

Dat krijg je als er zoveel tijd zit tussen het demissionair worden van het kabinet-Rutte (23 april) en de verkiezingen (12 september): vijf maanden jubelen over vijf partijen die over hun schaduw sprongen lukt niemand. Intussen zijn de oude coalitiepartijen CDA en VVD en de aangeschoven ‘Kunduz’-partijen snel overgegaan tot de verkiezingsorde van de dag.

Met uitzondering van Jolande Sap van GroenLinks. Voor haar dreigt het akkoord – zij is nog steeds trots op de groene randjes – haar Waterloo te worden. Zaterdagnacht onthulde haar tegenstrever voor het leiderschap, Tofik Dibi, dat hij en anderen begin vorig jaar onder druk stonden om vóór de politiemissie in Kunduz te stemmen. Zelf weet zij niet of zij Kamerlid wil blijven als Dibi wint. Leve het grondwettelijk Kamerlidmaatschap.

Waar bleven die euforische eerste uren van het ‘wandelgangenakkoord’? Was dit snelle werk van vijf partijen ‘die hun verantwoordelijkheid namen’ voorbode van een nieuwe centrumcoalitie? Zelfs Jolande Sap hoopt op een linksere coalitie. De anderen droomden vanaf het begin niet hardop over enige coalitie.

Het Kamerdebat vandaag gaat dus over een weesakkoord. Het meest trots is minister De Jager die de postjes optelde. Premier Rutte moet onder zijn ‘niks-aan-de-hand’-gezicht tegenstrijdige signalen afgeven. Ja, wij voldoen aan de strenge Europese regels. Nee, lastenverzwaringen, dat is niks voor de VVD. Dit akkoord staat er bol van – komt door die linkse Kunduz-rakkers. Bedankt overigens, goed voor mijn tefalreputatie. Volgens Wiegel en de peilingen trapt een deel van de VVD-kiezers er niet in.

Iedere politieke leider werkt vandaag de eigen hindernisbaan af. Sybrand van Haersma Buma ziet drie sterke CDA-punten in het akkoord, waaronder de nadruk op gezinswaarden. Die lagen nog op de CDA-zolder. Hij was ook blij met de hervorming van de woningmarkt – bij de vorige verkiezingen nog Balkenende-taboe nummer 1.

Het zijn mooie tijden in het theater van de politiek. Verantwoordelijkheid nemen is de lakmoesproef. Pechtold verweet Roemer zaterdag dat-ie dat nooit doet. Roemer verweet Pechtold kille maatregelen die de SP afwijst. En gisteravond dreven Blok en Samsom elkaar de hoek van onverantwoordelijkheid in – te veel of te weinig bezuinigen.

Het grote ‘framen’ is begonnen. Wie definieert de ander het dodelijkst. Zo mogelijk verwijzend naar de inhoud. Met de Europese kladderadatsch als dreigend achterdoek.