‘Ik was betoverd, niet geraakt’

Actrice Myranda Jongeling, die Wilhelmina speelt in ‘Soldaat van Oranje’.

Orfeo ed Euridice in de vijver van Paleis Soestdijk. Door de Utrechtse Spelen. Regie: Jos Thie.

Het stond er echt: ‘Wilhelminalaan’. Over twee weken ga ik koningin Wilhelmina spelen in de musical Soldaat van Oranje. Dus mijn bezoek aan paleis Soestdijk had iets extra’s, en helemaal toen ik een bordje zag met ‘mijn’ naam erop. Maar ik kwam niet voor rolonderzoek, maar voor de opera Orfeo ed Euridice van Gluck.

De opera gaat over Orfeo die zijn geliefde Euridice verliest en haar vervolgens terug gaat halen in de onderwereld – een van de meest bekende en geliefde verhalen uit de mythologie. Misschien omdat wij het zo goed kunnen navoelen. In iedere ziekenhuisgang zie je de Orfeo’s zitten. We kunnen nu eenmaal moeilijk afstand doen van onze geliefden.

Het oorspronkelijke verhaal eindigt heel treurig, maar mooi treurig. Orfeo mag Euridice alleen meenemen als hij belooft haar op hun uittocht uit de onderwereld niet aan te kijken. Zij begrijpt zijn gedrag niet en haar weeklacht maakt dat hij zich toch omdraait. Dan sterft Euridice opnieuw en nu voorgoed.

Gluck heeft gekozen voor een happy end en eigenlijk past dat ook beter bij de sprookjesachtige ambiance.

Alleen al de wandeling door de paleistuinen naar de vijver is geweldig. Als de bootjes komen, eerst met de prinsesjes die een dode zwaan vinden als voorbode van het naderend onheil en later de boot met Orfeo, zijn de ‘oh’s’ en ‘ah’s’ niet van de lucht. Na een half uur volgde de zonsondergang, met overvliegende reigers die proberen te concurreren met de superieure uil die braaf vlees kwam eten uit de hand van Orfeo.

Het ontroerendst vond ik het beeld van Amor, die in de gestalte van Juliana op de fiets over het water aan kwam rijden om Orfeo praktische aanwijzingen te geven over hoe hij zijn geliefde aan gene zijde kon ontmoeten. Want zo was ze, onze Juul, nuchter aan de ene kant maar ook met een hang naar mystiek.

Aan het eind van de avond was er in de vijver geen rimpeling meer te zien. Wat weerspiegeld werd was net zo haarscherp als de werkelijkheid erboven. De onderwereld was gelijk geworden aan het leven. Misschien hoeven we dus niet zo bang te zijn voor het lot van onze geliefden na de dood. Een troostvol beeld.

Er viel zoveel te zien dat ik voor lief nam dat de muziek mij niet helemaal meenam. De kwaliteit van het geluid in een concertzaal is natuurlijk niet te vergelijken met die op locatie. Maar de muziek is wel de drager van de emotie en die kwam niet. Ik was betoverd maar niet geraakt.