Hoe om te gaan met niet-speciale mensen

Illustraties Paul Steenhuis

Zwijgen is goud – maar niet altijd. Soms kan een stilte in een gesprek ongemakkelijk aanvoelen. „Waarom vinden we het nodig te kletsen over onzin om ons gemakkelijk te voelen?”, vraagt Uma Thurman zich af in de film Pulp Fiction . „Zo weet je dat je een speciaal iemand hebt gevonden als je voor een moment je kop kunt houden en van de stilte kunt genieten”, concludeert ze. En zo is het. Maar voor alle gesprekken met niet-speciale mensen volgen hier vijf tips om met pijnlijke stiltes om te gaan.

1Clichés maken niet uit. Het voelt niet bijzonder intellectueel over het weer te praten, maar het gaat om de intentie. Onzin-onderwerpen vormen een boodschap, namelijk dat u wel graag een gesprek wilt voeren. Ongetwijfeld heeft uw gesprekspartner door dat u even niets boeienders weet om over te praten. Maar hij/zij heeft dit zelf ook, een pijnlijke stilte creëert u niet alleen.

Stel gerust een vraag die niet aansluit bij het eerdere gespreksonderwerp. Tenslotte sloeg u daarmee een doodlopende weg in. Er zijn genoeg vragen waarop iedereen een antwoord heeft. „Welke film heb je voor het laatst gezien?”, of „Wat is je favoriete band?” levert altijd een gespreksonderwerp op, waarover jullie allebei iets te zeggen hebben. Zoek niet naar het perfecte gesprek. Denk minder, praat meer, zeg gewoon wat in u opkomt. Kortom, speel een beetje voor Matthijs van Nieuwkerk.

2Vertel over uzelf. Uitgepraat over het weer? Vertel wat over uzelf. Dit geeft nieuwe gespreksstof aan de conversatie. Schep geen ideaalbeeld: niets is saaier dan iemand die perfect is. Laat dus ook uw zwakke kanten zien. Doe dit op een lichtvoetige manier, met de nodige zelfspot. Vul de stilte niet op met een tergend zwaar levensverhaal vol drama. Uw minderwaardigheidscomplex als gevolg van een moeilijke jeugd kan achterwege blijven. Maar praten over uw totale onvermogen tot inparkeren, of neiging de slappe lach te krijgen tijdens begrafenissen, is leuker dan elkaar in stilte aanstaren.

3Kijk snel op hun Facebook. Geen zin in een aftastend en ongemakkelijk gesprek om de interesses van iemand te achterhalen? Loop eventjes weg en kijk snel op zijn of haar Facebook. Zo heeft u snel genoeg een onderwerp gevonden waarover urenlang te praten valt. Handig hieraan is dat Facebook automatisch gezamenlijke interesses laat zien. Kijk wel uit dat de ander uw trucje niet doorheeft. Ga niet strooien met details waaruit blijkt dat u stiekem onderzoek heeft gedaan. Kom niet over als een stalker, want voor u het weet, heeft u een straatverbod aan uw broek hangen.

4Leg de vinger op de gevoelige plek. „En toen was het stil…” Eventjes de onaangename situatie aankaarten, gevolgd door een ontladende lach kan helpen de spanning weg te nemen. Deze tip is niet geschikt voor elke situatie. Tijdens sollicitatiegesprekken is deze techniek af te raden. Vooral in groepen is deze tip handig. In een groep is er een gedeelde verantwoordelijkheid het gesprek gaande te houden. Hoe meer mensen die verantwoordelijkheid dragen, des te minder verplicht iedereen zich voelt. Zodra één iemand de stilte doorbreekt, volgt de rest vanzelf wel.

5Kies het hazenpad. Een pijnlijke stilte kan ook duiden op een gebrek aan interesse van beide kanten. Als u op een feestje bent, en u gaat liever een gesprek aan met een ander, kan dit ook. Zeg dat u de wc zoekt, even gaat telefoneren, of een nieuw drankje wilt halen. „Was leuk je even gesproken te hebben”, of „Spreek je straks nog wel even” repareert voor een deel het geleden gezichtsverlies. Soms wijst een pijnlijke stilte op vijandigheid van uw ‘gespreks’-partner. Door elke poging tot een gesprek te laten doodbloeden, wordt duidelijk gemaakt dat u ongewenst bent. Schoonouders hebben patent op deze techniek. Zijn uw vragen aan dovenmansoren gericht en worden al uw grapjes ontvangen met een pokerface? Blijf dan niet wanhopig proberen, maar ga ervandoor. Het gesprek is kansloos: it takes two to tango.

De rubriek ‘Spoedcursus’ biedt hulp bij alledaagse bezigheden en problemen.