Het allesomvattende kwintet

Emmy Verhey is violiste.

Zij beveelt aan: het Strijkkwintet in C-groot, D956 (1828) door Franz Schubert.

„Dit is een muziekstuk dat echt iedereen moet kennen. En het gekke is: ik heb het pas onlangs echt gespeeld en uitgevoerd, omdat een paar mensen me vroegen voor de eerste viool. Nu voeren we het geregeld uit. Ja, in mijn conservatoriumtijd had ik het al eens doorgespeeld, op altviool, terwijl ik toen amper alt kon spelen. In de tussentijd heb ik vooral solorepertoire gespeeld. Op 24 oktober spelen we het weer, in Arnhem. Daar ben ik artist in residence, wegens mijn 50-jarig jubileum als artiest. Ja, echt waar, vijftig jaar. Hahaha.

„Dit kwintet, voor twee violen, altviool en twee cello’s, is een onwaarschijnlijk mysterieus stuk, met een enorm lange spanningsboog. Door die twee cello’s heeft de muziek een heel sterke puls. En de thema’s komen telkens weer terug. Bij iedere andere componist denk je bij zoveel herhaling op een gegeven moment: nou is het wel genoeg. Maar hier niet, hier is dat fantastisch. Het is weemoedig, maar ook weer vrolijk. Het is allesomvattend.

„En hoe vaker ik het speel, hoe dieper ik erin terechtkom. Het is een enorme verrijking. Bij veel solostukken, met piano of orkest, is dat niet zo. Op een gegeven moment weet je daar precies hoe je het moet spelen en zo doe je dat dan ook. Maar bij dit kwintet, en bij veel andere kamermuziek, reageer je voortdurend op wat de anderen doen en ben je als een ware schilder voortdurend bezig de tinten aan te passen.

„Het is best zwaar om te spelen, drie kwartier duurt het stuk. Je steekt met zijn allen van wal, en de reis kan beginnen.Je gaat een oceaan op.

„En het begin – dat eerste thema dat eigenlijk nergens heengaat. Heel bizar. Maar dat werkt heel goed. Daarna komen die mysterieuze herhalingen, en als dan eindelijk het tweede thema komt, is iedereen in trance. En dat is nog maar het eerste deel.

„En neem het slotakkoord: technisch gezien is dat een Napolitaans sextakkoord, met een zware des erin, die enorm werkt met de grondtoon C. Taaa, daaa. Ongelofelijk, zoveel spanning. Eigenlijk gaat de muziek na dat slot gewoon verder, maar wij zijn er niet meer bij.”

Emmy Verhey beveelt de uitvoering aan van Pablo Casals e.a., op YouTube te vinden met de zoektermen ‘casals quintet’.