Geslaagd politiek theater

Ik wil mijn geld terug! Door Veenfabriek en Asko/Schönberg. Regie: Eric de Vroedt. Tekst: Rik van den Bos. Inl: veenfabriek.nl

De meeste slachtoffers van de crisis – nu en straks – hebben alles goed gedaan. Ze hebben belasting betaald en premie afgedragen. Ze hebben met een forse hypotheek een huis gekocht omdat dit de enige mogelijkheid was. Ze hebben geloofd in het credo van het moderne kapitalisme: succes is een keuze.

Daarvoor worden ze nu beloond met bezuinigingen, pensioenkortingen, ontslagen, afbraak van sociale zekerheid en het verdampen van spaargelden. Einde welvaart.

We beleven een uniek historisch moment: alles is onzeker. Wie niet puissant rijk is, kan slechts wachten op de klap. Er is een vacuüm van angst, vermengd met rancune dat we zo bedonderd zijn.

Het lijkt op het eerste gezicht onmogelijk om in zo’n vacuüm een goede theatervoorstelling over de crisis te maken. Bij Ik wil mijn geld terug! is dat gelukt, en zelfs heel goed gelukt. Niet alles gaat gesmeerd in de geblindeerde autobus waarin de voorstelling plaatsvindt, en het meeste is eerder wrang dan amusant. Maar de sfeer van spijt, rancune en hulpeloosheid van nu wordt feilloos opgespoord en opgewekt – op een verrassende manier die hier niet wordt verraden.

Een tip voor toekomstige bezoekers: zorg dat u kaartjes krijgt voor zowel de eerste als de tweede aflevering van Ik wil mijn geld terug!; alleen dan beleeft u de theatrale catharsis en staat u na afloop buiten in de vaste overtuiging dat we het einde van de ons bekende wereld beleven.

Politiek theater vormt vaak een soort indirect commentaar op ontwikkelingen, als het al niet grossiert in moralistische commentaren. Deze voorstelling daarentegen betrapt feilloos de angstige tijdgeest van dit moment, met nog geen sprankje hoop in zicht. Een sterk staaltje.