Spanje verder in nood door Bankia en regio's

De spanning over Spanje, naast Griekenland het belangrijkste zorgenkind in de eurozone, is gisteren verder opgelopen. De redding van de bank Bankia blijkt veel duurder uit te vallen dan gedacht. Daarnaast drong de regio Catalonië aan op financiële noodhulp van de centrale regering in Madrid.

Bankia, de vierde bank van het land met tien miljoen rekeninghouders, vroeg de Spaanse regering gisteren om een kapitaalinjectie van 19 miljard euro. Dit geld is nodig om de vastgoedverliezen af te dekken waar Bankia, een fusie van zeven spaarbanken (cajas), mee kampt. De kapitaalbehoefte is ruim twee keer zo hoog als de 9 miljard waar de regering tot gisteren vanuit ging. Bankia kwam begin deze maand in acute problemen. De bank werd goeddeels genationaliseerd, waarbij de Staat al 4,6 miljard investeerde.

Naast de bankensector blijft de schuldenlast van de zeventien Spaanse regio’s tot onrust leiden. Catalonië luidde gisteren als eerste de noodklok. De Catalaanse regiopresident Artur Mas zei dat hij niet langer terecht kan op de financiële markten en acuut geld nodig heeft van de regering in Madrid.

„Het maakt me niet uit hoe ze het doen, als ze ons maar voldoende financieren om onze rekeningen op tijd te betalen”, zei hij in een gesprek met buitenlandse journalisten. De welvarende regio, die ruim een vijfde van de nationale economie vertegenwoordigt, zou eind deze maand al in betalingsproblemen komen.

Catalonië wil de regering in Madrid traditioneel op afstand houden. Maar door de financiële crisis ziet de regio zich toch genoodzaakt aan te kloppen in Madrid. Catalonië gaat gebukt onder een schuldenlast van 20 procent van zijn regionale bbp. Na een recente afwaardering door kredietbeoordelaar S&P betaalt de regioregering nu onhoudbare hoge rentes. Dit jaar moet ze voor nog zeker 16 miljard euro de kapitaalmarkten op.

De noodkreet van Mas wordt uitgelegd als druk op Madrid om zogenoemde ‘hispanobonos’ in te voeren. Deze gezamenlijke obligaties van Spaanse regio’s gelden als het Spaanse equivalent van de in Europa veel besproken euro-obligaties. Spaanse regio’s lenen zelfstandig op de kapitaalmarkt, los van de obligaties die de centrale regering uitgeeft. De gedachte achter hispanobonos is dat de Spaanse staat schuld kan uitgeven tegen een lagere rente dan de zeventien autonome regio’s afzonderlijk.

De twijfels die Madrid heeft bij hispanobonos weerspiegelen de kritiek in (Noord-)Europa op euro-obligaties. Ze zouden de druk wegnemen op overheden om te bezuinigen en hervormen. Minister van Financiën Cristóbal Montoro zei maandag dat hij studeert op een variant waarbij de regio’s „wel aan hun begrotingsafspraken gehouden kunnen worden”.

In het sterk gedecentraliseerde Spanje slaagt de centrale regering er vooralsnog slecht in de regio’s begrotingsdiscipline op te leggen.