Wij laten niet los, in het belang van de leerling

Wie: Kees Notenboom (51)

Wat: Leerplichtambtenaar

Laatst had ik weer zo’n geval: een meisje, gescheiden ouders, hupt van moeder naar vader, en weer terug. Vlak voor het examen haakte ze af, ze had er een potje van gemaakt. In zo’n geval is onze eerste prioriteit ervoor te zorgen dat ze überhaupt nog mag deelnemen aan het examen. Dat verzuim en een eventueel proces-verbaal zijn dan van secundair belang. Bellen met vader en moeder, heel veel peptalk, én bemiddelen met de schoolleiding. Want ja: ze had een schoolexamen gemist en formeel had ze daardoor niet mogen deelnemen aan het centraal schriftelijk.

Uiteindelijk lukte het om iedereen weer op het juiste spoor te zetten. Dat geeft voldoening. Al mag ik niet te vroeg juichen, want of ze haar diploma uiteindelijk haalt, weet ik uiteraard nog niet. Maar hoe dan ook: alle partijen hebben toch wel het gevoel dat ze beter kunnen luisteren naar de leerplichtambtenaar. Dat is ook zo, want doe je dat niet, dan heb je toch een probleem. Wij laten niet los. In het belang van de leerling.

Gouda telt bijna 10.000 leerlingen voor wie de leerplicht [tot en met zestien jaar] geldt. We krijgen zo’n 300 à 350 meldingen per jaar. Scholen zijn verplicht ons te informeren bij een verzuim van zestien uur in vier weken. Maar onderling hebben we de afspraak om eerder aan de bel te trekken. Hoe eerder je verzuim de kop indrukt, hoe groter de kans dat een leerling niet weer in hetzelfde spijbelgedrag vervalt. Dat kan door een goed gesprek of door ze te verwijzen naar Bureau Halt.

Bij zwaar verzuim maken wij proces-verbaal op en schakelen we de Raad voor de Kinderbescherming in. Die geven op hun beurt een advies aan de rechter. Negen van de tien gevallen komen voor, waarbij wij altijd worden opgeroepen als getuige-deskundige. Vaak volgt een al dan niet voorwaardelijke taakstraf, in combinatie met toezicht van de jeugdreclassering zodat iemand verplicht over de schouder meekijkt. De taakstraffen variëren van 20 tot 40 uur. En zijn redelijk effectief, want we zien relatief weinig recidivisten.

Verzuim is meestal het gevolg van sociale problemen. Autochtone kinderen zoeken de grenzen op als de ouders in scheiding liggen, en het dus ontbreekt aan gezag. Onder allochtonen laat de betrokkenheid van veel ouders te wensen over. Vaak hebben ze weinig tot geen notie wat hun kinderen op school doen. Sommige Marokkaanse jongeren maken handig gebruik van taalbarrières bij hun ouders. Die zijn ook sneller geneigd om smoesjes van hun kinderen te geloven.

Ik doe dit werk nu vijf jaar. Net als mijn collega’s ben ik een ex-politieagent. Nee, dat is geen toeval. Ook in dit vak ben je voortdurend bezig met waarheidsvinding, je stelt onderzoeken in, je bemiddelt, je legt huisbezoeken af. In al die jaren ben ik nog nooit bedreigd, al verloopt het ene gesprek wat aangenamer dan het andere.

Mark Hoogstad