We zijn niet bang meer

Nederland - Leeuwarden- Friesland - 22-05-2012 De Veilige Veste, grootste opvangcentrum in Nederland voor slachtoffers mensenhandel. Asja 1 , een van de groepen in het opvangcentrum. Hier de kamer van een van de meisjes. Foto: Sake Elzinga

Verslaggever

In Asja 1 wonen negen meiden. Uit verschillende milieus. Met uiteenlopende opleidingen: van vmbo kadergerichte leerweg tot vwo. De meesten komen uit grote steden. En uit gebroken gezinnen. Gepest, gekwetst, beschadigd. Ieders dochter kunnen ze zijn.

Ze zijn hier beland via jeugdzorg, politie of familie. Ze waren afhankelijk geworden van een knappe jongen met gladde praatjes. Ze deden alles wat hij vroeg. Totdat hulpverleners of ouders daar achterkwamen. Tot ze zelf wilden stoppen. Dat ging zomaar niet. Ze werden bedreigd. Zo makkelijk laat een loverboy zijn handel niet gaan.

Dus moesten ze weg van huis om veilig te zijn. Om niet opnieuw voor de druk en de verleiding te bezwijken. Ze zitten hier allemaal vrijwillig. Min of meer.

Rollenspel in de huiskamer van Asja 1. „Ik ga daar een beetje debiel doen.” Chantal heeft nergens zin in. Chantal ligt altijd dwars. Maar iedereen moet meedoen. Ook Chantal.

Een deel van de meiden speelt jongens, die meiden ontmoeten in een club. Niemand speelt jongen zoals de kleine Yasmina met haar roodgeverfde kortgeknipte haar. Zoals zij doelgericht op twee vriendinnen afstapt. „Wat zijn jullie een mooie meiden. Mag ik er even bij komen staan? Heb je een vriend? Waarom is hij niet bij je? Je bent zo’n prachtig meisje. Waarom kijkt hij niet naar jou? Schatje, ik wil jou heel graag beter leren kennen.” Als de andere vriendin tussenbeide komt, kapt Yasmina haar af. „Ik ben met haar aan het praten. Ben je soms jaloers?”

Geen van de meiden zit voor de lol in Asja 1. Hier leren ze hoe ze hun leven op orde kunnen krijgen. Een groot deel van hun vrijheid leveren ze in.

In de begintijd, als alles draait om veiligheid, moeten de meiden hun mobiel inleveren. Ze mogen niet internetten en alleen naar buiten onder begeleiding. Pas als ze bijna klaar zijn voor de buitenwereld, mogen ze alleen de stad in, op weekendverlof naar hun ouders of oefenen met uitgaan. Dat duurt al gauw zes maanden, negen maanden, een jaar.

Ze moeten zich aan veel te veel regels houden, vinden de meiden. Op tijd aan het ontbijt verschijnen. Bord leeg eten. Met mes en vork eten. Eten wat de pot schaft. „Stom.” „Dat slaat 29 keer nergens op.” Dat zijn de meest gehoorde verzuchtingen in Asja 1.

Er zijn nog veel meer regels. Alleen in de pauze naar de wc tijdens e-learning, het dagelijks onderwijs via de computer. Overdag geen tv-kijken. Op tijd naar bed. Volgens teamleider Marianne Huizinga zorgen regels voor „rust, structuur en veiligheid, nodig voor succesvolle behandeling”. „De meeste meiden die we opvangen, zijn getraumatiseerd. Als we ze bij hun vertrek vragen waar ze het meest aan hebben gehad, noemen ze regels en structuur.”

Elk meisje maakt samen met haar mentor een behandelplan. Daarin staat waar ze de komende drie maanden aan wil werken. Dan gaat het om contact met familie, omgaan met relaties en intimiteit, drugs en alcohol, trauma’s. Een behandelteam van groepsleiders, teamleider, psycholoog, psychiater, systeemtherapeut buigt zich over het behandelplan. Vrijwel alle ouders werken mee.

Groepsgesprek in Asja 1 over het maken van vrienden. Anja leest instructievragen voor. „Hoe leer je mensen inschatten? Hoe bewaak je je grenzen? Wat vertel je over je verleden?”

„Als je hier zit, kom je er snel achter wie je echte vrienden zijn”, zegt Rachide. „Vrienden die je hebben gewaarschuwd en die je toch niet lieten vallen. Vrienden die je niet veroordelen, die er voor je zijn.” Bij Esther druppelen tranen langs haar wangen. „Ze heeft geen vrienden meer”, zegt Rachide, die de verhalen van alle meiden kent.

Rachide wil later „iets met kinderen doen in de zorg”. Anja ziet zichzelf als maatschappelijk werker in de jeugddetentie. Haar moeder zat lang in de gevangenis. Linda weet „precies wat ze niet wil, niet wat ze wel wil”. Achter het keyboard op haar kamer schrijft ze tekst en muziek van liedjes vol liefde en hoop.

Allemaal verlangen ze naar een leven buiten Asja 1. Maar niemand zo hartstochtelijk als Loesie, die stewardess wil worden of kraamverzorgster. Buiten wacht een tweede kans.

De namen van de meiden zijn veranderd om hun privacy te beschermen.