Regisseur Nabil Ayouch wil motieven van terroristen doorgronden

during a photo call for God's Horses at the 65th international film festival, in Cannes, southern France, Sunday, May 20, 2012. (AP Photo/Lionel Cironneau) Regisseur Nabil Ayouch (midden) met de twee hoofdrolspelers uit zijn debuutfilm. Foto AP

Geen alledaagse gebeurtenis: een Marokkaanse film in Cannes. Regisseur Nabil Ayouch wil de motieven van terroristen doorgronden, zo vertelt hij in een interview tegen filmredacteur Peter de Bruijn tijdens het filmfestival. Hieronder een selectie uit het interview.

Abdelhakim Rachid en Abdelilah Rachid zijn door de Frans-Marokkaanse regisseur Nabil Ayouch van de straat geplukt om de hoofdrollen te spelen in zijn in Cannes uitstekend ontvangen debuutfilm Horses of God.

De trailer is alleen nog met Franse ondertiteling beschikbaar. Excuses.

De film is geïnspireerd door de terreuraanslagen die plaatsvonden op 16 mei 2003 in Casablanca. Ayouch volgt de twee jongens (ook in de film broers) vanaf hun vroege jeugd en laat stap voor stap zien hoe ze in handen vallen van een fundamentalistische groepering en uiteindelijk bereid zijn zichzelf te offeren in een aanslag.

‘Niemand wordt geboren als martelaar’ staat op de affiche van de film. Horses of God volgt het radicaliseringsproces met grote overtuigingskracht en authenticiteit – mede omdat de film in de allerarmste delen van Casablanca is opgenomen.

Het onderwerp van de film ligt gevoelig. Ayouch:

“Ik ben heel benieuwd wat de reacties zullen zijn. Niet alleen in Marokko, maar in de hele Arabische wereld. Ik hoop alleen wel dat er geen stompzinnige polemieken ontstaan, waar niemand wat mee opschiet.”

Ook in Nederland is het zoeken naar de achtergronden en de motieven van terreurdaden soms omstreden. Dat kan al snel worden weggezet als een manier om terreur goed te praten. “Daar ben ik het volslagen mee oneens. Als je iets aan het probleem wilt doen, moet je de oorzaken ervan begrijpen. Je kunt wel heel gemakkelijk zeggen dat die mensen gek zijn, maar dat zijn ze niet. Achter hun daden gaat een ideologie schuil.”

Dat met de dood van Bin Laden het moslimradicalisme over zijn hoogtepunt heen is, gelooft Ayouch niet.

“De problemen waar radicalen gebruik van kunnen maken, bestaan nog steeds, zoals van de Palestijnen in de bezette gebieden. Die problemen zijn reëel, hoezeer er ook misbruik van wordt gemaakt. Daarmee blijft ook het gevaar van nieuwe terreuraanslagen bestaan.”

Het voornaamste probleem is volgens de regisseur gebrek aan cultuur en educatie.

“De Marokkaanse overheid is nu bezig de bevolking van de krottenwijken te huisvesten in flats. Ik geloof niet dat dat de echte oplossing zal blijken te zijn. De oorzaak ligt dieper. Als je wereld heel klein is, en je nooit verder hebt kunnen kijken dan je eigen wijk, blijf je vatbaar voor mensen die pretenderen de wereld wel te begrijpen en te kunnen verklaren. Alleen door onderwijs kun je mensen leren om zelf na te denken.”

Lees het gehele interview in de digitale editie van NRC Handelsblad