In Den Haag is de verkiezingsstrijd echt begonnen

Wie zich écht wil verantwoorden, stelt zich kwetsbaar op. En van kwetsbaarheid houden politici in de aanloop naar verkiezingen niet. Dus werd het verantwoordingsdebat in de Tweede Kamer gisteren een verkiezingsdebat. Geen moment werden de stellingen verlaten, geen moment vergat iemand de datum 12 september.

Deze dag werd gisteren dan ook vaker aangehaald dan het woord ‘Rekenkamer’. Deze overheidscontroleur brengt jaarlijks in kaart wat er nu eigenlijk is terechtgekomen van de doelstellingen en beloftes van de ministeries – en daar had het debat eigenlijk over moeten gaan.

Verantwoording kwam er wel van premier Mark Rutte, over het eerste en tevens laatste volledige jaar van zijn kabinet. „Ik ontken simpelweg dat het kabinet niet met de goede agenda bezig was”, zei hij toen hij werd geconfronteerd met kritiek van de oppositie. D66-leider Alexander Pechtold, een van de gangmakers van het zogeheten Lenteakkoord, kreeg bij Ruttes verdediging het idee dat hij „de premier nog steeds wakker moet maken. Hij heeft het over waar hij mee bezig is en wat we gaan doen. Het kan zijn dat dit gewoon zijn laatste jaar was als premier. Wat is dan de erfenis?”

Daar had Rutte wel wat op te zeggen. In het onderwijs, in de zorg en op het gebied van veiligheid heeft het kabinet goed werk geleverd, zo stelde de premier. Aan de hand van internationale lijstjes liet hij zien hoe goed Nederland zou presteren. En met oog voor detail. „Dan wil ik ook wijzen op het goede nieuws dat de aanrijtijden van de politie op het platteland verkort worden.”

De demissionaire premier benadrukte dat het vasthouden aan een strikt bezuinigingsbeleid de enige manier is om uit de crisis te komen. Tegen die stelling ageerde vooral PvdA-leider Diederik Samsom. Want is het toeval dat Nederland het economisch zoveel slechter doet dan omringende landen? Dat komt vooral door de bezuinigingen die de binnenlandse bestedingen hard raken, redeneerde Samson. Volgens Rutte was het precies andersom. „Als je de overheidsfinanciën niet op orde zou brengen, waren de problemen nog veel groter.”

Liever dan terugkijken op zijn rol als gedoogpartner richtte PVV-leider Geert Wilders zich op Brussel, op een Europese Unie die ervoor zorgt dat Nederland „met een lege portemonnee” komt te zitten. Het is hét PVV-thema voor de verkiezingen: Nederland moet niet alleen uit de euro stappen, maar zelfs uit de Europese Unie. Pechtold vroeg Wilders om de effecten van zo’n uittreding te laten doorrekenen, maar dat legde Wilders naast zich neer. „Ik denk dat wij op 12 september vele malen groter worden dan menig collega in dit huis hoopt.”